Dictionary

કંકુષ્ઠ

અર્થ
ઔષધ તરીકે વપરાતી એક જાતની મટોડી; પીળિયો. તે હિમાલય નજીકના પર્વતમાં નીકળે છે. તે રૂપેરી અને સોનેરી એમ બે રંગનો હોય છે. ગુણમાં તે હલકો છે. કેટલાક કહે છે કે તુરત જન્મેલા હાથીના બચ્ચાની વિષ્ટા તે પીળિયો છે. સફેદ પડતો પીળિયો જલદી જુલાબ લાવે છે. તે કડવો, તીખો અને ઉષ્ણવીર્ય છે. ગુલ્મ, ગૂમડાં, શૂળ, તાવ અને આમજ્વર વગેરેને તે મટાડે છે. ચણોઠીભારની માત્રામાં નાગરવેલનાં પાન સાથે તે ખવરાવવાથી જુલાબ લાગે; આમજ્વર, જીર્ણજ્વર અને બાદીનો તાવ ઉતારે.