Other

Add Your Entry

આ પથ્થરને સ્પર્શ કરવા માત્રથી જ પાણીની ધારા વહેવા માંડે છે

30.jpgઝારખંડની રાજધાની રાંચીથી ૨૦ કિ.મી. દૂર આવેલા એડચોરો નામની પહાડીઓમાં સ્થિત ‘ટંગરા મહાદેવ’ નામનું મંદિર અનેક બાબતોને લઈને સ્થાનિકોમાં અનેરી આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. અહીંના મંદિરના પ્રાંગણમાં એક શિલા આવેલી છે. કહેવાય છે કે, જે કોઈ સાચા દિલથી ‘મહાદેવ ટંગરા’ની આ શિલા પર હાથ ફેરવે તો, તેમાંથી તરત જ પાણીની ધારા વહેવા માંડે છે અને સ્પર્શ કરનારની તમામ ઇચ્છાઓ પૂરી થાય છે. અહીં બાજુમાં જ પથ્થર પર પગલાં પડેલાં છે. લોકવાયકા મુજબ ભગવાન શ્રીરામ અને માતા સીતા વનવાસ દરમિયાન આ સ્થળે પણ રોકાયાં હતાં. એ પગલાં તેમનાં જ છે. અહીં દરરોજ મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઊમટે છે. રામનવમી, મહાશિવરાત્રી અને શ્રાવણ માસ દરમિયાન ભક્તોનું જાણે કે ઘોડાપૂર ઊમટે છે.

૭૫ લાખની નોકરી છોડીને આ ભાઈ અંતરિયાળ ટાપુ પર

વાંસની ઝૂંપડીમાં રહેવા ચાલ્યા ગયા

પરિવાર સાથે લંડનમાં રહેતો જોન વેટક્ધિસન ચાર વર્ષ પહેલાં ધીકતી કમાણી, ઘર અને પરિવાર છોડીને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા ફરવા નીકળી પડ્યો હતો. એ વખતે તે ૨૭ વર્ષનો હતો અને એક બેન્કમાં વર્ષે ૭૫ લાખ રૂપિયાની નોકરી કરતો હતો.

રોજ ઊંચા બિલ્ડિંગોની વચ્ચે રહેવાનું અને મોટા-મોટા આંકડાઓની માયાજાળમાં રચ્યાપચ્યા રહેવાનું જોનને જરાય માફક નહોતું આવતું. તેને ક્યાંક શાંત અને સુંદર જગ્યાએ જઈને વસવું હતું. એટલે ચાર વર્ષ પહેલાં તે વન-વે ટિકિટ લઈને બેન્ગકોક જવા નીકળ્યો. ત્યાંથી તે આસપાસના દેશોમાં ઘૂમ્યો અને તેની નજર સાઉથ-ઈસ્ટ એશિયાના લાઓસ નામના દેશના એક અંતરિયાળ ટાપુ પર ઠરી. ત્યાં તેણે રહેવા માટે વાંસની ઝૂંપડી બાંધી છે. ખોરાક માટે તે અહીં-તહીં ભટકીને શિકાર કરે છે અને ઘરની પાસેની જમીનમાં થોડીક ચીજો જાતે ઉગાડે છે. અહીં કોઈ જ મોડર્ન ટેક્નોલોજી નથી. જાતે રાંધવાનું, જાતે કપડાં ધોવાનાં, જાતે ઘર સાફસૂફ કરવાનું અને આખો દિવસ ઘરની આસપાસ ભમ્યા કરવાનું. તેને સ્થાનિક લોકો સાથે પણ સારું એવું ફાવી ગયું છે. બાકી બધી જ રીતે સુખી જીવન ગાળતા જોનને ક્યારેક મિત્રો અને પરિવારજનોની કમી સાલે છે.

બોલો... પાછલાં ૧૫ વર્ષોથી માખો મારી રહી છે આ મહિલા

31.jpgસામાન્ય રીતે આપણે ‘માખો મારવા’નો રૂઢિપ્રયોગ કોઈપણ કામ ન કરનાર વ્યક્તિ માટે વાપરીએ છીએ, પરંતુ ચીનની ૮૧ વર્ષની એક વૃદ્ધા પાછલાં ૧૫ વર્ષોથી માખો મારી રહી છે. ચીનના હેગઝાઉ શહેરની ચાંગમિંગનશિજિયાંગ’ સમાજની ‘રુઆંગતાંગ’ પાછલાં ૧૫ વર્ષોથી માખો મારવાને પોતાની ફરજ ગણી માખો મારી રહી છે અને દરરોજ લગભગ ૧૦૦૦ માખો મારીને જ દમ લે છે. ક્યારેક ક્યારેક તો તે કચરાપેટી પાસે બેસી જાય છે અને કલાકો સુધી માખીઓ માર્યા કરે છે. તે કહે છે કે સેવાનિવૃત્તિ બાદ ફાજલ સમયમાં સમાજ માટે કાંઈક કરવા માગતી હતી. મેં જોયું કે માખીઓ ગંદકી ફેલાવે છે. લોકોને પરેશાન કરે છે. બીમાર પાડે છે. આમ કરી હું સમાજનું સ્વાસ્થ્ય સુધારી રહી છું અને દેશને મદદ કરી રહી છું.

સાહેબ, આ ખિસકોલી મારી છેડતી કરે છે, તેની ધરપકડ કરો...

32.jpgશીર્ષક વાંચીને તમે બોલી ઊઠશો, શું મજાક છે યાર... પરંતુ એક યુવતીને જર્મન પોલીસ સમક્ષ તાજેતરમાં જ આ પ્રકારની વિચિત્ર ફરિયાદ નોંધાવવી હતી. તાજેતરમાં જ અહીંના બોટ્રોપ પોલીસ સ્ટેશનમાં એક મહિલાએ ઇમરજન્સી નંબર પર ફોન કરી ફરિયાદ કરી હતી કે, એક ખિસકોલી ક્યારનીય તેનો પીછો કરી રહી છે અને તેની તરફ ઘુરી રહી છે. જર્મન પોલીસે તત્કાળ ઘટનાસ્થળે પહોંચી અને ખિસકોલીને પકડી લીધી હતી. ખૂબ જ કમજોર થઈ ગયેલી આ ખિસકોલીને જર્મન પોલીસે સફરજન અને મધ ખવડાવી છોડી મૂકી હતી. પોલીસ સ્ટેશનમાં થયેલી એક ખિસકોલીની આ આગતાસ્વાગતાનો વીડિયો બનાવીને યુટ્યુબ પર અપલોડ કરાયેલ. આ વીડિયોને અત્યાર સુધી ત્રણ લાખથી પણ વધુ લોકો જોઈ ચૂક્યા છે.

 

 

Author: Gurjar Upendra Read More...

હું એક ડુંગળી છું. મારો જન્મ મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નાસિક જિલ્લાના ડિંડોરી ગામમાં થયો હતો. મારા જન્મ માટે ખેડૂતે ખૂબ જ મહેનત કરી હતી. મારા જન્મ સમયે ખેડૂત અને તેનો પરિવાર ઘણો ખુશ હતો. તેમની લાગણીઓ અને ખુશી જોઈને હું પણ રાજી થઈ ગઈ હતી. મને જમીનમાંથી બહાર કાઢી સાફ-સફાઈ કરી બીજી ડુંગળીના ઢગલામાં સામેલ કરવામાં આવી. ઢગલામાં બીજી ડુંગળીઓ સાથે મારી દોસ્તી થઈ. અમે બધી ડુંગળીઓ જમીનમાંથી બહાર આવીને આ નવી દુનિયાને જોઈ રોમાંચિત થઈ ગઈ હતી.

હવે અમને કાંટા પર તોલી બારદાનમાં ભરવામાં આવી. કાંટા પર વજન કરતી વખતે એક મજૂર બીજા મજૂર સાથે વાતો કરતો હતો કે ‘અત્યારે મોંઘામાં મોંઘી ડુંગળી છે.’ આ વાત સાંભળી મને મારી જાત પર અભિમાન થયું. સામેની તરફ ખુલ્લા મેદાનમાં મૂળા અને કોબીજનો ઢગલો પડ્યો હતો પણ તેની તરફ કોઈનુંય ધ્યાન ન હતું . બધાની નજર માત્ર અમારી તરફ હતી. એક ભાઈ એમ કહેતા હતા કે, ‘અત્યારે તો ડુંગળીને ખુલ્લા ખેતરમાં ના મુકાય. તેને તો બંધ ગોડાઉન માં જ રખાય. આવી મોંઘી અને કિંમતી ડુંગળી કોઈ ચોરી જાય તો ?’ ‘ચોરી’નો શબ્દ સાંભળી મારા મનમાં ડર ઘર કરી ગયો અને મોંઘા હોવાનું અભિમાન ઘટી ગયું .

‘બીજા દિવસે બજારમાં લઇ જઈશું’ એવી પરસ્પર થતી વાતો સાંભળીને કુતૂહલ થયું. બજાર એટલે ખેતર અને ગામથી દૂર કોઈ નવી દુનિયામાં જવા મળશે એમ વિચારી આનંદ થયો. વહેલી સવારે ટ્રકમાં બધા બારદાન ભરી અમને બજારમાં લઈ જવામાં આવી. બજારમાં બીજી ઘણી શાકભાજીઓ જોઈ નવું જાણવા મળ્યું. છતાં બજારમાં પણ ડુંગળીની જ બોલબાલા હતી ! મોટા અવાજે બુમો પાડીને ડુંગળીના સોદા થતા હતા પરંતુ અમારા ખેડૂતને અમારો ભાવ સસ્તો લાગતાં અમારી હરાજી ના થઈ શકી અને અમારે વીલાં મોઢે ગામ પાછું જવું પડ્યું. ખેડૂતે ગામ પરત ફરતાં ટ્રક ચાલક સાથે વાત કરી કે ‘કાલે સવારે ફરીથી આપણે ડુંગળી શહેરમાં ઊંચી કિંમતે વેચીશું.’ બીજા દિવસે શહેરમાં ઊંચા ભાવે વેચાણ થાય એની અમારે રાહ જોવી રહી. એ પછી બીજા દિવસની સવાર પડતાં જ ખેડૂત અમને લઈ શહેરમાં વેચવા નીકળ્યો. શહેરમાં ચાર રસ્તા પર ખેડૂતે બુમ પાડી કે ‘લઈ લો મોંઘી ડુંગળી સસ્તામાં…., રસ્તાનો માલ સસ્તામાં….’ દશ જ મિનિટમાં લોકોની ભીડ જામી ગઈ ! અમને પણ આટલી બધી ભીડ જોવાનો પહેલવહેલ અનુભવ થયો. હવે અમારો ભાવ બોલાયો ૬૦ રૂ. કિલો. ભાવ સાંભળતા જ અડધા લોકો તિરસ્કારની નજર કરી દૂર હટ્યાં અને બબડતાં બબડતાં પાછા વળી ગયા. આ તિરસ્કારની નજર જોઈ મોંઘા હોવાનું અભિમાન ઓગળવા લાગ્યું . જે લોકો ખરીદી કરતાં હતાં એ પણ એમ બોલતા હતા કે ‘આ તો સ્વાદની મજબૂરી છે, બાકી આવી મોંઘી ડુંગળી કોણ ખરીદે ? આવી ડુંગળી ખરીદવા કરતાં તેનો ત્યાગ જ કરવો જોઈએ.’ આવા કડવાવેણ સાંભળી મન હચમચી ગયું. ગરીબો તો દૂરથી જ જોઈને બોલતાં હતાં કે ‘પહેલાં ડુંગળી સમારતા આંખોમાં પાણી આવતાં હતાં પણ હવે તો ભાવ સાંભળીને દૂરથી જ આંસુ આવે છે.’ ગરીબો કહે કે ડુંગળી તો આપણી કસ્તુરી હતી અને તે પણ મોંઘી થઇ ગઈ. હવે તો તે અમીરોની થાળીઓ માં જ શોભે. ગરીબોના આંસુ જોઈ અમારું પણ મન ભરાઈ આવ્યું અને મનમાં ચિંતા થઈ કે અમારું શું થશે ?

વધુ ભીડને કારણે પોલીસ આવતાં અમારું વેચાણ અટકાવી દીધું અને લોકોને ભગાડી મૂક્યા. હવે તો ખેડૂત પણ થાકી ગયો હતો તેથી કંટાળીને પાછા ગામ પાછો ફર્યો. ખેડૂત મૂંઝવણમાં હતો. એને થતું કે આ ડુંગળીઓનું શું કરું ? મોડી રાત્રે પુરવઠા ખાતાનો દરોડો પડ્યો અને વધુ જથ્થાના સંગ્રહ માટે ખેડૂતને દંડ કર્યો તથા ચેતવણી પણ આપી કે કાલે સવારે નીચી કિમંતે પણ ડુંગળી બજારમાં વેચી મારવી. ખેડૂત હવે ક્રોધિત થઈ ગયો અને રાત્રે જ અમને શોપિંગ મૉલના મનેજરને વ્યાજબી ભાવે વેચી આવ્યો. હવે અમારું નવું ઠેકાણું એરકંડીશન શોપિંગ મૉલ હતું. મૉલમાં ડુંગળી માટે બધી શાકભાજી કરતાં અલગ અને અલાયદું કાઉન્ટર હતું. લોકો અમારો ભાવ જોઈ મૂળો ખરીદીને અમારો તિરસ્કાર કરતાં નીકળી જતાં. જોતજોતામાં મૂળો વેચાઈ ગયો અને અમારી તો બોણી પણ થઇ ન હતી ! મેનેજરે બપોર પડતાં જ અમારી કિમંત ઘટાડી દીધી. હવે કદાચ અમારું વેચાણ થશે તેવી આશા બંધાઈ. એટલામાં એક શેઠાણી મૉલમાં આવતાં અમારી નજર તેમના પર પડી પણ તેમની એક નજર અમારી પર ના પડતાં અમને ઘણો અફસોસ થયો. એવામાં જ એક ફાઈવસ્ટાર હોટલના મેનજરની નજર પડતાં તેને અમારી કિમંત વ્યાજબી લાગી. તેઓ અમને ખરીદીને હોટલમાં લઈ ગયા.

ફાઈવસ્ટાર હોટલમાં જતાં અમે બધી ડુંગળીઓ થોડી ખુશ હતી અને એવામાં અમને ખબર પડી કે ટોચના ઉદ્યોગપતિની પાર્ટી માટે અમારી ખરીદી થઈ છે – તેથી અમારું ઓગળેલું અભિમાન ફરી વધ્યું. હવે રસોઈયાએ એક એક પડ દૂર કરી સમારવાની તૈયારી કરી ત્યાં જ અંત નજીક જોતાં અમે બધી ડુંગળીઓ રોવા માંડી. કપાતાં કપાતાં ખેતરથી હોટલ સુધીની સફર યાદ આવી ગઈ અને ફરી ડુંગળીનો જન્મ ના મળે તેવો અંતિમ વિચાર આવ્યો. આખરે લોકોને રડાવતાં અમે ડુંગળીઓએ રડતાં રડતાં મોંઘવારીની દુનિયામાંથી વિદાય લીધી.

– રૂપેન પટેલ

Author: Gurjar Upendra Read More...

#
સજ્જન વનવેલી ભલી, કરે ઝાડ-શું પ્રીત,
સૂકે પણ મૂકે નહિ, એ સજ્જનની રીત

#
સબળાથી સૌ કોઈ બીએ, નબળાને જ નડાય,
વાઘ તણો માગે નહિ ભોગ ભવાની માય.

#
સભા વિશે જઈ બેસવું, જ્યાં જેનો અધિકાર,
ઝાંઝર શોભે ચરણમાં, હૈયા ઉપર હાર.

#
સર્વ દિવસ સરખા નથી, દુ:ખદાયક પણ કોઈ,
સુખ ભોગવીએ સર્વ તો દુ:ખ પણ લઈએ જોઈ.

#
સૂતેલ હોય તો બેઠો થઈ જજે, બેઠો ઊઠજે અધીર,
દૂરને મારગ પાંખ્યું વીંઝજે, છૂટ્યું આવે જેમ તીર.

#
સૂર્ય-રશ્મિ-પંથમાં વાદળ ભલે વચ્ચે પડે,
ખીલતા ફૂલને કદીયે મ્લાન મેં દીઠું નથી.

#
સેણ સગાયું કીજીએ, જેવી કુળની રીત,
સરખેસરખાં ગોતીએ, વેર, વેવાઈ ને પ્રીત

#
હથેળીમાં વાળ નહિ ને ગધેડાને ગાળ નહિ’
ચાડિયાને શરમ નહિ ને અઘોરીને ધરમ નહિ.

#
હંસા-પ્રીતડી એટલી વિપત પડે ઊડી જાય,
સાચી પ્રીત શેવાળની, જળ સાથે સૂકાય.

#
પહેલો મૂર્ખ તે ઠેકે કૂવો, બીજો મૂર્ખ તે રમે જુવો;
ત્રીજો મૂર્ખ તે બેન ઘેર ભાઈ, ચોથો મૂર્ખ તે ઘરજમાઈ.

#
સુખ-સમયમાં છકી નવ જવું; દુ:ખમાં ન હિંમત હારવી;
સુખ-દુ:ખ સદા ટકતાં નથી, એ નીતિ ઉર ઉતારવી.

Author: Gurjar Upendra Read More...

21.jpg

વિચાર અને અનુભૂતિના એક અલૌકિક વિશ્ર્વમાં લઈ જનાર એક સુંદર પુસ્તક વાંચવામાં આવ્યું. પુસ્તકનું શીર્ષક છે - ‘ખેડૂત ખેતર અને ખેતી.’ તેના લેખક છે, શ્રી શૈલેશ રાવલ અને પ્રકાશક છે GNFC, ખેતીપ્રધાન દેશમાં ભુલાઈ ગયેલો વિષય એક નવા અને પ્રેરક આયામ સાથે લેખક આપણી સામે આવે  છે. ખૂબ અઘરા અને ટેકનિકલ વિષયને તદ્દન સરળ બનાવીને મુકાયો હોવાથી પુસ્તક વધારે અસરકારક બન્યું છે. આમ તો શ્રી શૈલેશભાઈ પત્રકાર અને ઉત્તમ તસવીરકાર છે, પરંતુ પુસ્તક વાંચતાં વાંચતાં એક ચિંતક તરીકે તે વાચક સામે પ્રગટ થાય છે. અદ્ભુત તસવીર આંખોને પ્રસન્ન કરે છે, તેમનું ખેતીનું જ્ઞાન મન અને બુદ્ધિને ખુશ કરે છે, અને ધરતી માટેની તેમની લાગણી હૃદયને સ્પર્શી જાય છે. પુસ્તક વાંચ્યા પછી કોઈપણ વાચક જાણકારીની બાબતમાં અને માતૃભૂમિની બાબતમાં વધુ જાણકાર બન્યા વગર રહે નહીં. લેખકશ્રીએ ખૂબ ભ્રમણ, પરિશ્રમ, સંવાદ, ટિપ્પણીઓ કરેલી દેખાઈ આવે છે. ખેતીની વાત કરતી વખતે તે ખેતર અને ખેડૂતને ભૂલ્યા નથી. ધરતીમાતા અને જગતનો તાત એ બંનેને કેન્દ્રમાં રાખીને નાનાં નાનાં અસરકારક પ્રકરણો દ્વારા અસંખ્ય મહત્ત્વના વિષયો તેમણે આવરી લીધા છે. યુવાનો, ખેડૂતો, કૃષિક્ષેત્રના સંશોધનકારો, વિદ્વાનો, આયોજકો અને સરકાર સૌ માટે એક રેફરન્સ વોલ્યુમ બને તેવી આ પુસ્તકની કક્ષા છે.

ધરતી સાથે જોડાયેલી સમગ્ર સૃષ્ટિ તેમના દિલમાં વસેલી છે. એ પ્રેમ પુસ્તકના પ્રત્યેક પાનામાં ટપકે છે. તેમણે જમીનના, પાણીના, સિંચાઈના, ખેતરના, ખાતરના, ખેડૂતની સ્થિતિના, શહેરીકરણના, રસ્તાઓના, ઓજારોના, ગાય-ભેંસ-બળદના, ...તમામ વિષયો આવરી લીધા છે, કૃષિક્ષેત્રે સાહસ - પરાક્રમ કરનાર ખેડૂતમિત્રોની તેમણે વિશેષ નોંધ લીધી છે. ઊણપો, મર્યાદાઓની વચ્ચે લેખકશ્રી ભારતની કૃષિ માટે સંપૂર્ણપણે આશાવાદી છે. જૂની બાબતો, પદ્ધતિઓની મધુરતાના લેખકશ્રી આશિક હોવા છતાં પ્રયોગશીલતામાં વિશ્ર્વાસ ધરાવનારા છે, અન્ય દેશોની પ્રગતિની નોંધ લેનારા છે. તેમની ભાષા સરળ છે, હૃદયને સ્પર્શનારી છે, શબ્દચિત્ર ઊભું કરનારી છે અને પ્રવાહી છે. તેમની કલમ તેમના દિલના ઇશારે ચાલી રહી હોય એમ દેખાય છે.

૧૦૧ પ્રકરણોમાં વિસ્તરેલા પુસ્તકમાં ઘણી વાતો, પ્રસંગો ગમી ગયા છે. પરંતુ સ્થળસંકોચને કારણે બે-ચાર નમૂનાઓ પ્રસ્તુત કરીશું. પ્રત્યેક વાતમાં તર્ક અને બુદ્ધિ તો છે જ પણ સાથે સાથે લાગણી અને સંવેદના ભળેલી છે અને તેમાંથી જન્મેલી અનુરૂપ ભાષા છે. શરૂઆતમાં નમૂના રૂપે ફકરાઓ મૂકીને અંતમાં એક સમગ્ર નાનકડું પ્રકરણ મૂકીને પુસ્તકની નાનકડી યાત્રા કરવાનો વિચાર છે.

૧. ઘટાટોપ વાદળોમાંથી પૃથ્વી તરફ ભ્રમણ કરતું એક શ્ર્વેત મુક્તક જેવું મુક્ત વરસાદનું ફોરું ટપાક કરતું પ્રકૃતિના ખોળે ઘેઘૂર વૃક્ષના એકાદ પાંદડેથી દડદડતું ડાળ ડાળ અથડાતું, સરકતું, લસરતું, ઘરનું રક્ષણ કરતાં નળિયાંઓની વચ્ચેથી સંતરતું, નેવેથી પછડાયા પછી ગામની શેરીએથી, બાળકોની હોડી સાથે સફર કરતું કરતું ગામ વચાળેથી વહેતા ઝરા વાટે, પાદરના સુક્કા કોરા, મૃતપ્રાય તળાવમાં પહોંચે તે ક્ષણે જ તળાવમાં નવા જીવનો સંચાર થયાનો અહેસાસ, પાતાળમાં દબાયેલા દેડકામાં જીવસંચાર, તળાવની કોરેમોરે લજામણીના છોડમાં સંચાર, અને તળાવની પાણીની સપાટી ઊંચે આવતાં વગડે નવો સંચાર, બાળકોના ધુબાકાઓમાં નવો સંચાર, બહેનોનાં વાસણ, કપડામાં સંચાર, ગમાણના ઢોરને તરસ છિપાશેની આશાનો સંચાર, વગડો, પાદર, ખેતર... સૌ એક ટીપાની અનુભૂતિથી આળસ ખંખેરીને લીલાછમ બનવાની શરૂઆત એટલે પહેલા વરસાદના પહેલા ટપકાના સળવળાટનો જીવન અહેસાસ.

૨. ખેતરનો શેઢો વૃક્ષ વગર વાંઝિયો અને વૃક્ષોની ડાળ પંખીઓ વગર વાંઝણી. શિયાળામાં પ્રકૃતિ સોળ વરસની - ષોડષી બની જાય છે. યૌવન લહેરાતું હોય તેમ ધરતી લીલી ચાદરમાં પવનની એક એક લહેરખી સાથે હિલોળે ચઢી હોય, સૂરજનો ધૂપ સુગંધીદાર ધૂપસળીની જેમ મહેકતો હોય, ખેતરના ચાસમાંથી લહેરાતી પાકની ખુશ્બૂની માદકતા ભળે પછી તો ઊતરતી ઉંમરના બુઢાપામાંય યૌવનનું જોમ આપમેળે જ આવી જાય. તેને કોઈ મહુડાની જરૂર ન પડે, આવા પ્રકૃતિમય વાતાવરણમાં પંખીઓની બાદબાકી કરો તો બધું જ સૂનું સૂનું થઈ જાય. પંખીઓની ઓળખને ત્રણ તબક્કાઓમાં વિભાજિત કરી શકાય. ઘરઆંગણાનાં પંખી, ખેતર અને ઉપવનનાં પંખી તથા જંગલ વગડાનાં પંખી - પ્રકૃતિની સાંકળમાં દરેક જીવનું એક આગવું વર્ચસ્વ હોય છે. બાર ગાઉએ બોલી બદલાય તેમ દરેક ઋતુઓમાં પંખીઓ પણ બદલાય છે.’

૧૦૧ પ્રસંગોના આ પુસ્તકમાં લેખકે માણસ, ધરતી અને સૃષ્ટિની વાતો કરી છે. તેમણે લખેલી માણસના સાહસની અનેક વાતોમાંથી હું એક પૂરી વાત રજૂ કરું છું.

આવી અસંખ્ય રસપ્રદ અને પ્રબોધન કરનારી હકીકતોથી ‘ખેડૂત, ખેતર અને ખેતી’ સભર છે. સામાન્ય માનવી માટે નીરસ એવા ખેતીના વિષયને લેખકે રસપ્રદ બનાવ્યો છે અને હા, પુસ્તકમાંની બોલતી તસવીરો તો અદ્ભુત છે જ. શ્રી શૈલેશ રાવલને જેટલાં અભિનંદન આપીએ તેટલાં ઓછાં છે. યુવાનો સહિત વધુમાં વધુ લોકો આ પુસ્તક વાંચે તેમાં જ લેખકના પ્રયત્નની સાર્થકતા છે. મારે માટે તો ૨૧૭ પાનાંની મોજભરી સફર ક્યારે પૂરી થઈ તે ખબર જ ન પડી.

Author: Gurjar Upendra Read More...

અભિમાન રાજા રાવણનુંય રહ્યું નથી.

અક્કરમીનો પડિયો કાણો. (જેનાં નસીબ વાંકા હોય તેના હાથમાં સાધન પણ એવાં જ આવે છે બિચારાનુ કોઈ કામ થાય જ નહી.)

અધુરો ઘડો છલકાય ઘણો.

અપના હાથ જગન્નાથ.

અંતે ધર્મો જય, પાપો ક્ષય.

અન્ન તેનું પૂણ્ય અને રાંધનારીને ધૂમાડો.

અન્ન એવો ઓડકાર.

અતિની ગતિ નહીં.

અક્કલ ઉધાર ન મળે

અક્કલનો ઓથમીર મંગાવી ભાજી તો લાવ્યો કોથમીર

અચ્છોવાના કરવાં

અજાણ્યા પાણીમાં ઊતરવું નહિ

અજાણ્યો અને આંધળો બેઉ સરખા

અત્તરનાં છાંટણા જ હોય, અત્તરના કુંડાં ન ભરાય

અતિ ચીકણો બહુ ખરડાય

અતિ લોભ તે પાપનું મૂળ

અધૂરો ઘડો છલકાય

અણીનો ચૂક્યો સો વરસ જીવે

અન્ન અને દાંતને વેર

અન્ન તેવો ઓડકાર

અનાજ પારકું છે પણ પેટ થોડું પારકું છે ?

અવસર ચૂક્યો મેહુલો શું કામનો ?

અવળા હાથની અડબોથ

અવળે અસ્ત્રે મુંડી નાખવો

અંગૂઠો બતાવવો

અંજળ પાણી ખૂટવા

અંધારામાં પણ ગોળ તો ગળ્યો જ લાગે

અંધારામાં તીર ચલાવવું

અંધેરી નગરી ગંડુ રાજા

Author: Gurjar Upendra Read More...

ફરાળી મુઠીયા બનાવવા માટેની સામગ્રી:

૧ કપ બાફીને છીણેલો બટાકો
૧/૨ કપ શેકેલા શીંગ દાણા નો ભૂકો

૧/૨ કપ રાજેગરા નો લોટ
૧/૨ કપ દહીં
૧/૨ કપ પલાળેલા સાબુદાણા

સ્વાદ પ્રમાણે સિંધવ
૧ ટી સ્પૂન લીલા મરચા (ક્રશ કરેલા)

૧/૪ ટી.સ્પૂન આદુ(ક્રશ કરેલું)

૧ ટી.સ્પૂન લાલ મરચું પાવડર

૧ ટેબ.સ્પૂન ખાંડ

વઘાર માટે:

૧ ટેબ.સ્પૂન તેલ
૧/૪ ટી.સ્પૂન જીરું
૧/૨ ટી.સ્પૂન તલ

ગાર્નીશિંગ માટે :

ઝીણી સમારેલી કોથમીર

ફરાળી મુઠીયા બનાવવા માટેની રીત:

સૌ પ્રથમ બટાકા ને બાફીને છીણી લો.ત્યારબાદ તેમાં પલાળેલા સાબુદાણા,રાજેગરા નો લોટ
દહીં અને શીંગ નો ભૂકો ઉમેરી બરાબર મિક્સ કરી લો.

હવે તેમાં સિંધવ,આદુ અને મરચા નાખી હલાવી મુઠીયા નો શેપ આપી ગ્રીસ કરેલી કાણા વાળી ડીશ માં  મૂકી ૧૦ -૧૨ મિનીટ  માટે વરાળે બાફી લો.

તૈયાર મુઠીયા ઠંડા થાય એટલે કટ કરી લો.

વઘરિયા માં તેલ મૂકી જીરું નો વઘાર કરી તલ નાખી મુઠીયા પર રેડી દો.

કોથમીર વડે ગાર્નીશ કરી ગરમ – ગરમ સર્વ કરો.

 

Author: Gurjar Upendra Read More...

શું તમે એવું સુકું સરોવર જોયું છે જેમાં રહેલા ભારેભરખમ પથ્થર જાતે જ એની જગ્યાએથી સરકે છે અને એક ખૂણેથી બીજે ખૂણે પહોચી જાય છે ? આ દ્રશ્ય અમેરિકાના કેલીફોર્નીયામાં આવેલી ઇનયો કાઉન્ટીમાં આવેલા ડેથ વેલી નેશનલ પાર્કના ઉતર પશ્ચિમ ભાગમાં ઘણી વાર જોવા મળે છે. આ ડેથ વેલી નેશનલ પાર્ક દરિયાની સપાટીથી 3608 ફૂટ ઉચાઇ પર આવેલું છે અને 4.5 કિલોમીટર લાંબુ અને 2 કિલોમીટર પહોળું છે. અને અહી અજબ ગજબ ની વાત એ છે કે અહી પથ્થર તેની જાતે જ સરકે છે. અને એ પણ દુર દુર સુધી અને તેના નિશાન છોડતા જાય છે. અને આશ્ચર્ય ની વાત તો એ છે કે આમાંના ઘણા પથ્થર તો સેકડો કિલોના મોટા છે. આ પથ્થરો કેમ સરકે છે તે હજુ એક રહસ્ય જ છે.

આ સરોવરની સપાટીનો ઉતર ભાગ એના દક્ષિણભાગની સરખામણીમાં ફક્ત ચાર સેન્ટીમીટર ઉચો છે ખુબ વરસાદ પડે છે ત્યારે પર્વત પરથી પાણી પલાયા સરોવરમાં પડે છે. જો કે આ પાણી સરોવરમાં થોડોક સમય જ રહે છે. સૂર્યના આકરા તડકામાં પાણીની પાતળી સપાટી તરત વરાળ બનીને ઉડી જાય છે અને સપાટી પર કાદવનું નરમ પડ છોડતી જાય છે. આ સરોવરમાં કોઈ વનસ્પતિ પણ નથી. જયારે કીચડ સુકાય છે ત્યારે સપાટી સંકોચાઈ જાય છે અને તેમાં તિરાડ પડી જાય છે. રેસ ટ્રેક પર પથ્થરોનું તરવું એ એક ભૂવૈજ્ઞાનિક ઘટના છે. જોકે આ પથ્થરોને ખસતા ના તો કોઈએ જોયા છે કે ન એની ઉપર કોઈ ફિલ્મ બની છે. જે પથ્થરોની સપાટી ખરબચડી હોય છે તે સીધી દિશામાં સરકે છે જયારે ચીકણી સપાટી વાળા પથ્થર આમ તેમ ભટકી જાય છે.

શું આ પથ્થરો પવનથી અને બરફ ને કારણે સરકે છે?

એવું માનવામાં આવે છે કે મોટા ભાગના પથ્થરો ત્યારે ખસે છે જયારે પવનની ઝડપ કલાકના 90 મીલની હોય છે. દક્ષીણ-પશ્ચિમથી પસાર થતો પવન રેસટ્રેક પલાય પરથી પસાર થઈને ઉતર-પૂર્વની તરફ વહે છે. ઘણા લોકોનું એવું માનવું છે કે જયારે વરસાદ થાય છે અને તેજ પવન ફુકાય છે ત્યારે સરોવર પર પાણીનું પાતળું પડ બની જાય છે જે આખા સરોવર પર ફેલાઈ જાય છે અને જયારે રાત્રીના સમયે તાપમાન નીચું આવી જાય છે ત્યારે આ પાણી જમીને બરફ બની જાય છે અને પવનથી બરફની જાડી ચાદરો વહે છે અને પથ્થરોને પણ સાથે સરકાવે છે.

આ પથ્થરો કેમ સરકે છે તે હજુ વૈજ્ઞાનિકો માટે પણ એક રહસ્ય છે. નાસાએ તેની એક ટીમ આ માટે પલાયા મોકલી છે પરંતુ તેઓ હજુ શુધી સંશોધન જ કરે છે અને કોઈ નક્કર કારણ સામે નથી આવ્યું. જોઈએ કે ભવિષ્યમાં આ રહસ્ય નું કારણ સામે આવે છે કે પછી હમેશ માટે એક રહસ્ય બની ને જ રહે છે.

Author: Gurjar Upendra Read More...

બાલુશાહી
 

  

સામગ્રી :-
  • 500 ગ્રામ મેંદો
  • 200 ગ્રામ ઘી (મોણ માટે)
  • 2 ચમચા દહીં (મોળું)
  • 750 ગ્રામ ખાંડ
  • અડધી ચમચી બેકિંગ પાઉડર
  • અડધી ચમચી બેકિંગ સોડા
  • અડધી ચમચી એલચીનો ભૂકો
  • ચપટી મીઠું
  • થોડો લીંબુનો રસ
  • ઠંડુ પાણી
  • તળવા માટે ઘી
રીત :-
 
મેંદામાં ચપટી મીઠું નાખી ચાળવો. દહીંમાં બેકિંગ પાઉડર અને બેંકિંગ સોડા નાખી, ફીણી, મેંદામાં નાખવું, ત્યારબાદ ઘીનું મોણ અને એલચીનો ભૂકો નાખી ઠંડા પાણીથી કણક બાંધવી. મસળવી નહી. અડધો કલાક કણક ઢાંકીને રહેવા દેવી. એક વાસણમાં ખાંડ અને તે ડૂબે એટલું પાણી નાખી ઉકાળવું. તેમાં થોડો લીંબુનો રસ નાખી, મેલ તરી આવે તે કાઢી લેવો. ચાસણી બેતારી બનાવવી.સાધારણ ગરમ રાખવી.કણક માંથી ગોળ લુઆ કરી,પછી દાબી,વરચે અંગૂઠાથી ખાડો કરી બાલુશાહી બનાવવી.એક વાસણમાં ઘી ગરમ મૂકવું. તેમાં બાલુશાહી મૂકવી. બરાબર ખીલે એટલે તેમાં ચપ્પુથી ચાર પાંચ કાપા કરવા. એક બાજુ થાય એટલે ધીમે રહી ઉથલાવવા.બરાબર થઇ જાય એટલે ઉતારી ચાળણીમાં મૂકવા. ઠંડા પડે એટલે ચાળણીમાં બે ચાર બાલુશાહી મૂકી,તેના પર ચાસણીની ધાર કરવી.આવી રીતે કરવાથી બાલુશાહીની અંદર ચાસણી ભરાઇ જશે. છોલેલી બદામની કાતરી, પિસ્તાની કાતરીથી સજાવટ કરવી.

 

Author: Gurjar Upendra Read More...

Most Viewed

Most Viewed Author