Stories

Add Your Entry

એક મીત્ર મીઠાઈની દુકાને મળી ગયા. મને કહે- ‘આજે માનું શ્રાદ્ધ છે. માને લાડુ બહુ ભાવે એથી લાડુ લેવા આવ્યો છું.’ મારા આશ્વર્યનો પાર ન રહ્યો. હજી પાંચ મીનીટ પહેલાં તો હું એમની માને શાકમાર્કેટમાં મળ્યો હતો. હું કાંઈ બોલું તે પહેલાં ખુદ એ માતાજી હાથમાં થેલી લઈને ત્યાં આવી પહોંચ્યા. મે મીત્રના બરડે ધબ્બો લગાવતા પુછયું- ‘ભલા માણસ, આ શી મજાક માંડી છે…!માજી તો આ રહ્યાં તારી બાજુમાં…!’ મીત્રએ માતાના બન્ને ખભા પર હાથ મુક્યો અને હસીને કહ્યું: ‘દીનેશભાઈ, વાત એમ છે કેમાના મર્યા બાદ ગાય- કાગડાને વાસમાં લાડુ મુકવાને બદલે હું માના ભાણામાં લાડુ મુકી એમને જીવતાજીવત જ તૃપ્ત કરવા માગું છું. હું માનું છું કે જીવતાજીવત જ માબાપને સર્વે વાતે સુખી કરો એ સાચુ શ્રાદ્ધ ગણાય!’


એમણે આગળ કહ્યું: ‘માને ડાયાબીટીશ છે. પણ એમને સોસીયો બહુ ભાવે છે. હું એમને માટે સોસીયો હંમેશા ફ્રીઝમાં રાખું છુ. ખાજલી,સફેદ જાંબુ, કેરી વગેરે એમની ભાવતી આઈટેમ છે. તે બધું જ હું એમને ખવડાવું છું.

શ્રદ્ધાળુઓ મંદીરે જઈ અગરબત્તી સળગાવે છે. હું મંદીરે જતો નથી. પણ માના સુવાના ઓરડામાં કાચબાછાપ અગરબત્તી સળગાવી આપું છું. સવારે મા ગીતા વાંચવા બેસે ત્યારે માના ચશ્મા જાતે સાફ કરી આપું છું. મને લાગે છે કે ભગવાનનો ફોટો કે મુર્તી સાફ કરવા કરતા ઘરડી માના ચશ્મા સાફ કરવાથી વધુ પુણ્ય મળે છે!’


મીત્રની વાત શ્રદ્ધાળુઓને કઠે એવી છે પણ વાતમાં વજુદ છે. આપણે વૃદ્ધોના મૃત્યુ બાદ શ્રાદ્ધ કરીએ છીએ. જ્ઞાતીને લાડુ દુધપાકનુ જમણ જમાડીએ છીએ. રીવાજ ખાતર ભલે તેમ કરવું પડતું, પણ યાદ રહે ગાય- કાગડાને ખવડાવેલુ કદી ઉપર પહોંચતું નથી.

અમેરીકા અને જાપાનમાં પણ સ્વર્ગ માટેની કોઈ ‘ટીફીનસેવા’ હજી શરુ થઈ નથી. માવતરને જીવતાજીવત જ બધાં સુખો આપીએ તે ઉત્તમ શ્રાદ્ધ ગણાય.


એક સત્ય સમજી લેવા જેવું છે. દીકરાઓ ગમે તેટલા શાણા, સમજુ અને પ્રેમાળ હોય તો પણ ઘડપણની લાચારી, પીડા અને અસહાયતાનો તેમને ખ્યાલ આવી શકતો નથી. આંખે દેખાતું બંધ થયા પછી જ અંધાપાની લાચારી સમજાય છે.

એ સંજોગોમાં વૃદ્ધોને પૈસા કરતાં પ્રેમની અને ટીકા કરતાં ટેકાની વધુ જરુર પડે છે. આજના તણાવયુક્ત જીવનમાં દીકરાઓને માથે પણ તરેહ તરેહના ટેન્શનો અને જવાબદારીનું ભારણ હોય છે. તેઓ ઈચ્છવા છતાં માબાપની પુરી કાળજી લઈ શકતા નથી. એવા દીકરાઓને કંઈકે માફ કરી શકાય.

પરંતુ કેટલાંક યુવાનો પત્ની અને સંતાનોની કાળજી લે છે તેટલી ઘરડા માબાપોની નથી લેતા.

સમાજના મોટાભાગના વૃદ્ધો અનેક પ્રકારની અવહેલના ઝીલી (હોઠ ભીડીને) જીવે છે.

એવાં દીકરાઓ માબાપને પાશેર ખમણ ખવડાવતાં નથી અને મર્યા બાદ હજારો રુપીયા ખર્ચીને જ્ઞાતીને જમાડે છે. ભાતમાં વહુ અડધી પળી ઘી મુકી નથી આપતી, પણ સ્મશાને ચીતા પર તેના શરીરે કીલો ઘી ચોળવામાં આવે છે. મર્યા બાદ બ્રાહ્મણોને દાન આપવામાં આવે… તીર્થસ્થળોએ જઈ શ્રાદ્ધ કરવામાં આવે. આ બધી અનપ્રોડક્ટીવ એક્ટીવીટી છે. જુની પેઢીના લોકોની એ જર્જરીત મનોદશામાં કોઈ પરીવર્તન આવવાનું નથી. પરંતુ આજના યુવાનો એવા ખોખલા રીવાજને તીલાંજલી આપે તે જરુરી છે.


હમણા જાણીતા શાયર દેવદાસ- ‘અમીર’ની એક પુસ્તીકા હાથે ચડી ગઈ. એમાં રમેશ જોષીનું એક વાક્ય વાંચવા મળ્યું- ‘જયારે હું નાનો હતો અને આંખમાં આંસુ આવતા ત્યારે મા યાદ આવતી. આજે મા યાદ આવે છે ત્યારે આંખમાં આંસુ આવે છે…!”

સંતો કહે છે, નાનપણમાં આપણે ચાલી નહોતા શકતા ત્યારે માબાપ આપણી આંગળી ઝાલતા. હવે તેઓ ચાલી નથી શકતા ત્યારે તેમનો હાથ ઝાલવો જોઈએ!
 

ઘરડા માબાપને તીર્થયાત્રા કરવા ન લઈ જાઓ તો ચાલશે, પણ તેમનો હાથ ઝાલીને આદરપુર્વક સંડાસ સુધી દોરી જશો તો અડસઠ તીર્થનું પુણ્ય મળશે.

કહે છે માબાપ બે વખત રડે છે. એક દીકરી ઘર છોડે ત્યારે… અને બીજું દીકરા તરછોડે ત્યારે. ......

પણ માએ તો જીંદગીભર રડવાનું જ હોય છે. છોકરાં નાના હોય અને જમે નહીં એટલે મા રડે અને એ છોકરાં મોટા થઈને જમાડે નહીં ત્યારે મા રડે છે!

સંજોગોની એ વીચીત્ર વીટંબણા છે કે જે બાળકને માએ બોલતા શીખવ્યું હોય એ દીકરો મોટો થઈને માને ચુપ રહેવાનું કહે છે.

(જોકે વ્યવહારુતા એમાં છે કે સંતાનો પુછે નહીં ત્યાં સુધી તેમને કોઈ સલાહ ના આપવી. એમ કરવું એ ઘડપણની શોભા પણ છે અને જરુરીયાત પણ)


માતૃપ્રેમ વીશે લોકકવીઓએ ઘણું લખ્યું છે. કવી ધરમશીએ લખ્યું છે- ‘પહેલાં રે માતા…પછી રે પીતા… પછી લેવું પ્રભુનું નામ…મારે નથી જાવું તીરથધામ…!’ પણ હવે સમય અને સમાજ બન્ને બદલાયાં છે. લોકોના વાણી, વર્તન અને જીવનશૈલી પર પશ્વીમની અસર થઈ છે. જે મા દીકરાને ગર્ભમાં રાખે છે તેને દીકરા ઘરમાં રાખવા માંગતા નથી. કવી ગુલાબદાન કહે છે: ‘ગરીબ માની ઝુપડીમાં કોઈ’દી સાંકડ નહોતી થાતી… આજે પાંચ પુત્રોના પાંચ બંગલામાં એક માવડી નથી સચવાતી… તો શરમ, મરજાદ અને સંસ્કૃતી ક્યાં ગઈ જે ગૌરવ આપણું ગણાતી…?

આલીશાન બંગલામાં પોષાય આલ્સેશીયન…

એક માવડી નથી પોસાતી…! 
અમારા બચુભાઈ કહે છે: ‘આણંદના ગોટા અમદાવાદ સ્ટેશને ખાવા મળતા નથી. તેમ જુવાનીના સ્ટેશન પર ઘડપણના દુ:ખોનો અંદાજ આવી શકતો નથી. નર્કની પીડા આપણે અનુભવી નથી. પરંતુ નર્કની ભયાનકતાથી બચવા આપણે નીયમીત ભગવાનની ભક્તી કરીએ છીએ,

તેમ ઘડપણની યાતનાનો ખ્યાલ ભલે આજે ન આવે પણ તે દુ:ખોની કલ્પના કરીને આપણે વૃદ્ધોની પ્રેમથી સાર સંભાળ રાખવી જોઈએ.

માર્ગ પરથી કોઈનું મૈયત જઈ રહ્યું હોય ત્યારે ઘણા રાહદારીઓ હથ જોડીને પગે લાગે છે. તેઓ મરનારને ઓળખતા હોતા નથી. પણ મૃત્યુની અદબ જાળવવા નમન કરે છે.

સંસારનો દરેક વૃદ્ધ આદરને પાત્ર હોય કે ન હોય પણ વૃદ્ધાવસ્થા એ જીવનયાત્રાનું અંતીમ સ્ટેશન છે. જીવનભરના તમામ કર્મોનો હીસાબ કરીને માણસ અનંતની યાત્રાએ ઉપડી જાય છે. એથી પ્રત્યેક દીકરાએ માબાપની પુરી કાળજી લેવી જોઈએ.

લોકકવી ભીખુદાન ગઢવી લખે છે- ‘

અંતવેળા જેના માબાપ ના ઠર્યા…

સાત જનમ તેના બુરા ઠર્યા…

 

:: દિનેશ પાંચાલ ::

 

Author: Gurjar Upendra Read More...

 
એક મોટું તળાવ હતું. એમાં ત્રણ માછલીઓ રહેતી હતી. એક માછલીનું નામ અગમબુદ્ધિ, બીજી માછલીનું નામ તરતબુદ્ધિ અને ત્રીજીનું નામ પશ્ચાદબુદ્ધિ હતું.
 
અગમબુદ્ધિ ખૂબ સમજદાર હતી. એ જે કંઈ કરતી તે લાંબો વિચાર કરીને કરતી. તરતબુદ્ધિ જ્યારે મુસીબત આવે ત્યારે બચવાનો ઉપાય શોધતી. પશ્ચાદબુદ્ધિ હંમેશા ભાગ્ય ઉપર આધાર રાખતી.
 
એક દિવસ સાંજના સમયે બે માછીમારો ત્યાંથી પસાર થયા. તેમણે તળાવમાં નજર કરી. એક માછીમારે કહ્યું, ‘આવતીકાલે આપણે માછલીઓ પકડવા અહીં આવીશું.’
 
આ વાત ત્રણે માછલીઓએ સાંભળી. અગમબુદ્ધિએ કહ્યું, ‘આવતીકાલે માછીમારો આવશે તો આપણે બધાં જીવ ખોઈ બેસીશું. આપણે આજે જ આ તળાવ છોડી, નહેર વાટે બીજા તળાવમાં ચાલ્યા જઈએ.’ 
 
અગમબુદ્ધિની વાતમાં પેલી બે માછલીઓએ રસ ન દાખવ્યો. તરતબુદ્ધિએ કહ્યું, ‘અરે, હજી માછીમારો ક્યાં આવ્યા છે ? આવશે ત્યારે થઈ પડશે.’ પશ્ચાદબુદ્ધિએ કહ્યું, ‘સાચી વાત છે. હું તો અત્યારે આરામ કરવા માંગું છું.’ 
 
અગમબુદ્ધિને લાગ્યું કે હવે આ બંનેને સમજાવવાનો કોઈ અર્થ નથી. તેથી તે તો નહેરમાં થઈ બીજા જળાશયમાં ચાલી ગઈ. બીજા દિવસે સવારે પેલા બે માછીમારો તળાવ પર આવ્યા. તેમણે માછલીઓ પકડવા તળાવમાં જાળ નાખી.
 
માછીમારની જાળમાં ઘણી માછલીઓ સપડાઈ ગઈ. એમાં પેલી બે માછલીઓ પણ હતી. તરતબુદ્ધિ એ જાળમાંથી છૂટવા તનતોડ પ્રયત્ન કર્યો. અંતે, માંડમાંડ જીવ બચાવી જાળમાંથીતે છૂટી અને બચી ગઈ.
 
જ્યારે આળસુ એવી પશ્ચાદબુદ્ધિ જાળમાં સપડાઈ આને બહાર પણ ન નીકળી શકી. તેણે બહાર નીકળવા કૂદાકૂદ કરી પણ ન ફાવી. અંતે, માછીમાર જાળમાં સપડાયેલી પશ્ચાદબુદ્ધિ સહિતની માછલીઓને લઈને ચાલતો થયો.
 
બોધ : લાંબું વિચારવું, ટૂંકું નહીં. 
 

Author: Gurjar Upendra Read More...

આજે મા જીવન મરણની વચ્ચે ઝોલા ખાઈ રહી હતી.

મા વર્ષો પૂર્વે પરણીને પરદેશ આવી હતી. કેનેડામાં પતિ સાથે નવજીવનનના પગલાં પાડ્યા. બન્નેએ ખૂબ મહેનત મજૂરી કરીને ગૃહસંસાર શરૂ કર્યો. ધીરે ધીરે કાટકસર કરી થોડી બચત કરી. પારંપરિક જીવન આગળ વધાર્યું. વિનયનો જન્મ થયો અને હર્યુંભર્યું ઘર સ્વર્ગ સમું લાગવા લાગ્યું. વિનયના પિતા ખાસ ભણ્યાં નહોતા. મેટ્રિક પાસ કરીને મામાની મદદથી કેનેડા આવીને સ્થાયી થયા હતાં એટલે દિકરાને ખૂબ ભણાવવાનાં સ્વપ્ના જોતા હતાં વિનયને માટે જાતજાતની બુક્સ અને ગેમ્સ લઈ આવતા. પોતાને આવડે એવું વાંચી સંભળાવતા બધા સાથે રમતા, સાથે બહાર ફરવા જતા અને આનંદ કરતા. નાનકડો ઘરસંસાર આગળ વધતો ગયો.

પાંચ વર્ષ બાદ વર્ષા આવી. વર્ષા બીજા બધા બાળકોની સરખામણીમાં થોડી જુદી વર્તાતી હતી. એના મોંમાંથી થોડી વધારે પડતી લાળ પડતી, અપરિચિત ચહેરાઓ જોઈને તુરત રડવા માંડતી. એક દોઢ વર્ષમાં તો બાળક ચાલતા શીખી જાય પણ એ ઘૂંટણિયાં જ ભરતી હતી. ડૉક્ટરો અને સ્પેશલિસ્ટોને બતાવ્યું. થોડા ટેસ્ટ કર્યાં અને છેવટે ડાયગ્નોઝ થયું કે વર્ષા “Autistic child” છે. આપણી વર્ષા મંદ બુધ્ધિનું બાળક છે ને, કાંઈ વાંધો નહીં, થોડું મોડું શીખશે માતા પિતાએ સ્વિકારી લીધું. પણ થોડા સમયમાં જાતજાતના ટેસ્ટ બાદ જાણવા મળ્યું કે વર્ષા એક જાતના Degenerative Central Nervous System (CNS) disorder થી પીડાય રહી છે. ટૂંકમાં એ અપંગ છે અને સમય જતા એની પરિસ્થિતિ વધારેને વધારે બગડતી જશે. વિનયના માતા પિતાના માથે મોટી આફત આવી પડી. પોતાના જિગરના ટૂકડાને આવી પીડા! આ તે કેવી સજા! અને એ પણ આવી નાની બાળકીને! શું ભગવાન છે? અને હોય તો શું એ એના જ ભૂલકાઓને આવી સજા આપી શકે? બન્ને નાસીપાસ થઈ ગયા પણ હિંમત ન હાર્યાં. બન્ને ફૅક્ટરીની શિફ્ટ બદલીને વારાફરતી વર્ષાની ચોવીસ કલાક કાળજી રાખવા લાગ્યાં.

જીવન ધીમે ધીમે રાબેતા મુજબ પસાર થવા લાગ્યું. જિંદગીની ગાડી હવે ફરી પાટા ઉપર આવવા લાગી. વિનય નાનો હતો, સંવેદનશીલ હતો એટલે એના કોમળ મન ઉપર મા બાપને પડતી મુશ્કેલીઓની છાપ અંકાતી ગઈ. નાની ઉમ્મરે સમજદારી પણ આવતી ગઈ. નાની બહેન વર્ષાની સરસંભાળમાં એ પણ ઘણું ધ્યાન આપતો પણ વિધાતાએ કાંઈ જુદુ જ વિચાર્યું હતું. માણસજાતને એરણ પર ચઢાવવામાં કદાચ એને વધારે આનંદ આવતો હશે! અચાનક કાર ઍક્સિડન્ટમાં વિનયના પિતાનું અવસાન થઈ ગયું. એક સોળ વરસના તરવરાટીયા, મૂછ ફૂટડા જુવાને ખૂબ ઢીંચીને ગાડી હંકારી અને એક ક્ષણમાં…! એક જિંદગી નહીં પણ ત્રણ જીવન બરબાદ કરી નાખ્યાં. ખાનાખરાબીની પણ એક હદ હોય…! વિનય અને એની માના માથે આભ ટૂટી પડ્યું. શું કરીશું હવે? ક્યાં જઈશું? મઝધારે અટવાયેલી નૌકાને પાર કેમ ઉતારીશું?

મા માટે હવે આકરા ચડાણ ચઢવાના હતાં. વિનય અને વર્ષા બન્નેને સાચવવાના હતાં, મોટા કરવાના હતાં. વર્ષાને એકલી રાખી શકાય નહીં એટલે મા એ ફૅક્ટરીની જોબ છોડી. કૉલેજમાં ભણતા દેશી વિદ્યાર્થીઓને ઘરમાં ભાડે રાખી, તેમને જમાડવાનું ચાલુ કર્યું. આ રીતે વર્ષાની પણ સંભાળ રાખી શકાય અને વિનયને પણ ભણાવી શકાય. સમય વહેતો ગયો વિનય ભણતા ભણતા મોટો થતો ગયો અને વર્ષાની હાલત ધીમે ધીમે વણસતી ગઈ. કાયા કૃશ થતી ગઈ પણ મા જતનથી વર્ષાને સંભાળતી રહી.

વિનય બહુ જ તેજસ્વી વિદ્યાર્થી, હંમેશા અવ્વલ નંબરે આવે. કૉલેજમાં પ્રોફેસરો એના વખાણ કરતા થાકે નહીં. મિત્રોમાં પણ એ ખૂબ માનીતો. વિનયનું અસાધારણ વ્યક્તિત્વ સૌને આકર્ષતું. કૉલેજના પહેલા વર્ષથી લીન્ડા એની સાથે. વિનય દૂર રહેવાનો ખૂબ પ્રયત્ન કરે પણ જેમ સમય વિતતો ગયો તેમ લીન્ડા એની નજીક આવતી ગઈ અને એને ચાહવા માંડી. વિનયને એની જવાબદારીનું ભાન હતું એટલે એ હંમેશા પોતાના મનને મારતો રહ્યો અને લીન્ડાને સમજાવતો રહ્યો. લીન્ડા વિનયની મા અને બહેનને મળી ચૂકી હતી. બીજા મીત્રોની જેમ વિનયના ઘરે લીન્ડાની આવનજાવન પણ હંમેશા રહેતી. વિનયની માના જીવન સંઘર્ષના એકેએક પાસાઓથી એ વાકેફ હતી. વિનય પાસેથી મા વિષે એ જેટલું વધારે જાણતી ગ​ઈ, તેમ તેમ બન્ને માટે એના મનમાં માન વધતું ગયું.

વિનય એન્જિનિઅર થઈ ગયો. મોટા પગારની નોકરી મળી. મા પાસે વિદ્યાર્થીઓને ભાડે રાખી જમાડવાનું કામ છોડાવ્યું. મા હવે વર્ષાની સંભાળમાં વધારે સમય કાઢી શકતી. વર્ષા પણ ખુશખુશાલ હતી. લીન્ડા હવે વિનયને લગ્ન માટે વિનંતિ કરતી પણ વિનય માનતો ન હતો. વિનય લીન્ડાને કહેતો કે મારો આ જન્મ મારી મા અને બહેનને નામે છે. હું તારા માટે કાંઈ કરી શકુ એમ નથી. લીન્ડા ત્યારે કહેતી પણ તું મને ચાહે છે ને, મારા માટે એટલું બસ છે. હું એ જ ઘરમાં તારી મા અને બહેન જોડે રહીશ. આપણે બન્ને એમની સંભાળ રાખીશું. વાઇટ ફેમિલીમાં જન્મેલી લીન્ડા સાવ અલગ પ્રકારની છોકરી હતી. કોઈ જુદી જ માટીની બનેલી હતી. એ ખરેખર વિનયને જ નહીં, પણ એના ફૅમિલીને પણ ચાહતી હતી જે માનવું અશક્ય લાગતું હતું. લીન્ડાએ વિનયને મનાવવાના બહુ પ્રયત્નો કર્યા પણ વ્યર્થ. અંતે એક દિવસ લીન્ડાએ અલ્ટિમેટમ આપી દીધું કે હું કાલે મા પાસે એમની અનુમતિ માટે આવવાની છું. વિનય શું બોલે? બીજે દિવસે લીન્ડાએ માને બધી વાત કરી. મા એ કહ્યું મને તમારા સંબંધની ખબર છે. મેં આ અગાઉ ઘણી વાર વિનયને કહ્યું કે તમે બન્ને એક થઈ જાઓ પણ એ માનતો નથી. હવે આપણે બન્ને સાથે થઈને એને મનાવીશું અને એ દિવસ પણ આવ્યો.

લગ્ન બાદ મા એ જ બન્નેને જુદા રહેવાનો આગ્રહ સાથે હુકમ કર્યો. બન્ને માનતા ન હતા, પણ મા એ બન્નેને સમજાવ્યા કે થોડા સમય બાદ તેઓ સાથે રહેવા આવશે. માના ઘરની નજીક જ બન્નેએ ઘર લીધું. બન્ને દરરોજ સવાર સાંજ મા અને બહેનને મળવા જાય. ઘરની બધી જ જવાબદારી બન્ને એ ઊઠાવી લીધી હતી એટલે મા માટે વર્ષાની સરસંભાળ સિવાય કાંઈ કામ ન હતું. વર્ષો બાદ સુખના ઝરણ ફૂટ્યાં હતાં. દિવસો આનંદમાં પસાર થતાં હતાં. અને ત્યાંજ સુખદા લીન્ડાએ એક દિવસ માના ખોળામાં ગોરું ગોરું રમકડું મૂકી દીધું. સુખનું ઝરણ નદી બની વહેવા માંડ્યું. નવા રમકડાનું નામ રાખ્યું Jay અને મા બે હાથ જોડીને જયને જે જે કરતા શિખવવા લાગી. મા કરતા પણ વર્ષાને જય જોડે રમવાની મજા આવતી હતી. પોતાની સાથે રમનાર એક સાથી મળ્યો હતો. જય સૌના લાડ પ્યારમાં ધીમે ધીમે મોટો થતો ચાલ્યો. અને જોતજોતામાં તો પાંચ વર્ષનો થઈ ગયો. વિનયે જયને એની પાંચમી બર્થ ડે ની ગિફ્ટમાં “ઍપલ ટૅબલેટ” આપી. ટૅબલેટ ચોવીસ કલાક જયની સાથે જ હોય. ક્યાં એ વિડિયો ગેમ રમતો હોય, ક્યાં દાદી ફોઈ લુક હીયર, એમ કહીને એમના ફોટા પાડતો હોય અથવા તો વિડિયો ઉતારતો હોય.

એક દિવસની વાત છે. જય એની કિન્ડરગાર્ટન સ્કૂલમાં, વિનય અને લીન્ડા એમના જોબ ઉપર, ઘરમાં ફ્ક્ત મા અને વર્ષા. બાથરૂમમાંથી બહાર આવતા એકાએક મા નો પગ લપસ્યો. મા એ બૅલન્સ ગુમાવ્યુ અને દિવાલમાં જોરથી માથું ભટકાયું. માથાની અંદર ગંભીર ઈજા થઈ અને મા બેભાન થઈને ઢળી પડી. વર્ષા પથારીવશ, ઊઠી ના શકે એટલે રડતા રડતા જોરથી બૂમાબૂમ કરતી રહી પણ સાંભળનાર કોઈ નહી. ત્રણ કલાક બાદ સાંજે વિનય ઘરે આવ્યો ત્યારે ખબર પડી. તુરત ઍમ્બ્યુલન્સ બોલાવી માને હૉસ્પિટલ લઈ આવ્યા.

વિનય હૉસ્પિટલમાં માના બેડની પાસે ઊભો હતો. મા જીવન મરણની વચ્ચે લટકતી હતી. માની શ્વસનક્રિયા મેડિકલ વેન્ટિલેટરને આધારે ચાલી રહી હતી. બ્રેન હેમરેજ થતાં મા કૉમામાં ચાલી ગઈ હતી ડૉક્ટરોએ આશા છોડી દીધી હતી. ત્યાગ અને કરુણામૂર્તિનો અર્ધમૃત દેહ બેડ ઉપર પડ્યો હતો. વિનય વિચારતો હતો. માના જીવનમાં દુખ દર્દ પડછાયાની જેમ હંમેશા વળગેલા રહ્યાં છે. કેટલું સહન કર્યું છે એણે! આ તે કેવું દુર્ભાગ્ય! નિપીડિત માની કાયાને એ વધુ જોઈ ના શક્યો. રૂમની બહાર જઈને ખૂણામાં મોં છુપાવી એ આંસુ સારતો રહ્યો. લીન્ડા ઊભી થઈને બહાર આવી વિનયની પીઠ પર માથું મૂકીને મૂક આશ્વાસન આપતી રહી.

માને હૉસ્પિટલમાં લઈ આવ્યા તે દિવસથી વર્ષાને પોતાના ઘરે લાવી એની દેખરેખની જવાબદારી લીન્ડાએ ઉઠાવી લીધી હતી. જ્યારે વિનય અને લીન્ડાને એક સાથે હૉસ્પિટલ આવવું હોય ત્યારે કોઈ એક મિત્રને પોતાના ઘરે બોલાવી વર્ષા અને જયને જોવાની જવાબદારી સોંપીને આવતા. આજે છ દિવસથી માનો નિશ્ચેતન દેહ બેડ ઉપર પડેલો હતો. અને આ છ દિવસમાં ફ્ક્ત બે વાર મા એ પલક ઝબકાવી હતી. માની પરિસ્થિતિમાં સહેજ પણ ફેર પડતો ન હતો. મશીનો ઉપર મા શ્વસતી હતી. મા પીડાઈ રહી હતી અને સૌ લાચાર હતાં હવે તો ભગવાન ઉપાડી લે તો સારુ. બીજા ચાર દિવસ પસાર થયા પણ માની હાલતમાં કાંઈ સુધારો નથી. મા નો જીવ પણ જતો નથી. કદાચ એના પૌત્ર જય ને જોવાની ઇચ્છા બાકી રહી ગઈ હોય એમ વિચારી વિનય જયને લઈ આવ્યો. જય માનો હાથ વારંવાર હલાવીને બોલતો રહ્યો: “દાદી વેક અપ, વેક અપ” પણ કાંઈ વળ્યુ નહીં. બીજા ચાર દિવસ વિત્યાં. મા નો પ્રાણ નિકળતો ન હતો. સૌ પરાધીન થઈ ઈશ્વરને પ્રાર્થી રહ્યા હતાં

જયને ફરી દાદીને જોવા આવવું હતું એટલે વિનય લઈ આવ્યો. જય માને એની ટૅબલેટ બતાવીને બોલતો હતો: “વેક અપ દાદી, વેક અપ, લુક હીયર, આય હેવ મોર પિક્ચરસ, ફોઈઝ પિક્ચરસ ટુ, આય હેવ વિડિયો ટુ”. માની પલક ઝબકી, ધીરેથી આંખ ખુલી. જય ટૅબલેટમાં વિનય, લીન્ડા અને વર્ષાના ફોટા બતાવવા લાગ્યો. મા રસપૂર્વક ફોટા જોતી રહી. ફોટા પૂરા થતાં જ્યએ વિડિયો શરૂ કર્યો. અને મા એકીટસે વિડિયો જોવા લાગી. વિનયનું ઘર​, ઘરનો એક બેડરૂમ​, બેડરૂમમાં બેડ પર ખિલખિલાટ હસતી વર્ષા, સાથે રમતો જય અને પ્રેમથી ખવડાવતી લીન્ડા. મા મટકું માર્યા વગર જોતી જ રહી… જોતી જ રહી… મા ખુલ્લી આંખે લાંબી સફરે નિકળી ગઈ હતી…!

કથાબીજ-પરિકલ્પન – મનુ ગિજુ
આલેખન – કિશોર પટેલ

મીઠા મધુ ને મીઠા મેહુલા રે લોલ
એથી મીઠી તે મોરી માત રે
જનનીની જોડ સખી નહી જડે રે લોલ.

દામોદર ખુશાલદાસ બોટાદકર

Author: Gurjar Upendra Read More...

એક હતી વાર્તા, એને સર્જાવું હતું.

એને થયું કે કોઈ સારી ઘટના મળી જાય તો સર્જાઈ જાઉં, પણ એને સર્જાવા યોગ્ય કશું મળતું નહોતું.

આખરે કંટાળીને તે શબ્દકોશ પાસે ગઈ. તેણે શબ્દકોશને કહ્યું, ‘તું તારા શબ્દોમાંથી મારા માટે એક વાર્તા બનાવી આપીશ ? પ્લીઝ…’

શબ્દકોશે કહ્યું, ‘હું તો વાર્તા બનાવી આપું, તારું સર્જન થતું હોય તો મને શું વાંધો હોય ! હું તો તૈયાર જ છું, પણ એક પ્રૉબ્લેમ છે. હું જાતે કશું જ નથી કરી શકતો. વાર્તાને વહેતી કરવા માટે વાણીની જરૂર પડે અને વાણીને વાર્તારૂપે રજૂ કરવા માટે માણસની જરૂર પડે. માટે તારે જો તારું ખરેખરું સર્જન કરવું હોય તો તું માણસ પાસે જા.’

વાર્તા માણસ પાસે ગઈ. તેણે માણસને કહ્યું, ‘તું મારું સર્જન કર, કંઈક એવી ઘટના ઘટાવ કે જેમાંથી મારું સર્જન થાય.’

પોતાની પાસે આવેલી વાર્તાને જોઈ માણસ વિચારમાં પડી ગયો. ખૂબ વિચાર્યા પછી તેણે વાર્તાને કહ્યું, ‘હું તારું સર્જન તો કરું, પણ એનાથી મને શું ફાયદો થશે ?

વાર્તાએ કહ્યું, ‘એ તો મને ખબર નથી, પણ મારા માટે આટલું કરી આપશો પ્લીઝ…’

માણસે કહ્યું, ‘જેમાંથી મને કશો ફાયદો ન થતો હોય તેમાં હું હાથ જ નથી નાખતો. નીકળી જા મારા ઘરમાંથી…’

વાર્તાએ એને ખૂબ મનાવ્યો, પણ તે માણસ ન માન્યો તે ન જ માન્યો. વારંવારની વિનવણીને કારણે માણસ ગુસ્સે થઈ ગયો અને તેણે વાર્તાનો હાથ પકડીને તેને ઢસડીને ઘરની બહાર ફેંકી દીધી.

હડધૂત થઈને ઘરની બહાર ફેંકાતાંની સાથે જ વાર્તાને પોતાનું સર્જન થયું હોય એવું લાગ્યું. પોતાના સર્જનથી વાર્તાના ચહેરા પર આવેલું સ્મિત અનન્ય હતું !

(‘એક હતી વાર્તા’માંથી - અનિલ ચાવડા)

Author: Gurjar Upendra Read More...

 

Hindi Kahani Gubbare Wala

एक आदमी गुब्बारे बेच कर जीवन-यापन करता था. वह गाँव के आस-पास लगने वाली हाटों में जाता और गुब्बारे बेचता . बच्चों को लुभाने के लिए वह तरह-तरह के गुब्बारे रखता …लाल, पीले ,हरे, नीले…. और जब कभी उसे लगता की बिक्री कम हो रही है वह झट से एक गुब्बारा हवा में छोड़ देता, जिसे उड़ता देखकर बच्चे खुश हो जाते और गुब्बारे खरीदने के लिए पहुँच जाते.

इसी तरह तरह एक दिन वह हाट में गुब्बारे बेच रहा था और बिक्री बढाने के लिए बीच-बीच में गुब्बारे उड़ा रहा था. पास ही खड़ा एक छोटा बच्चा ये सब बड़ी जिज्ञासा के साथ देख रहा था . इस बार जैसे ही गुब्बारे वाले ने एक सफ़ेद गुब्बारा उड़ाया वह तुरंत उसके पास पहुंचा और मासूमियत से बोला, ” अगर आप ये काल वाला गुब्बारा छोड़ेंगे…तो क्या वो भी ऊपर जाएगा ?”

गुब्बारा वाले ने थोड़े अचरज के साथ उसे देखा और बोला, ” हाँ बिलकुल जाएगा. बेटे ! गुब्बारे का ऊपर जाना इस बात पर नहीं निर्भर करता है कि वो किस रंग का है बल्कि इसपर निर्भर करता है कि उसके अन्दर क्या है .”

Friends , ठीक इसी तरह हम इंसानों के लिए भी ये बात लागु होती है. कोई अपनी life में क्या achieve करेगा, ये उसके बाहरी रंग-रूप पर नहीं depend करता है , ये इस बात पर depend करता है कि उसके अन्दर क्या है. अंतत: हमारा attitude हमारा altitude decide करता है .

Author: Gurjar Upendra Read More...

 
(૧) એક ભિખારી નગરના મુખ્ય રસ્તા આગળ ઊભો રહી ભીખ માંગતો હતો. તે સવારથી સાંજ સુધી ભીખ માગતો રહ્યો, પણ થોડાઘણા અનાજના દાણા સિવાય તેને કાંઈ મળ્યું ન હતું. હજી પણ કાંઈક આશાએ તેનું ભીખ માગવાનું ચાલુ જ હતું. તેવામાં ...
 
(૨) સામેથી નગરના રાજાનો સોનાનો રથ આવતો દેખાયો. ભિખારી તો ખૂબ ખુશ થઈ ગયો. તેણે વિચાર્યું, ‘રથ આગળ જઈ ઊભો રહીશ, તો રાજા કોઈ કીમતી ચીજ આપી માલામાલ કરી દેશે.....’
તેવામાં રથ તેની સામે આવીને જ ઊભો રહી ગયો.
 
(૩) ભિખારી કાંઈક વિચારે તે પહેલાં જ, રાજા રથ પરથી ઊતરી ભિખારી તરફ આવવા લાગ્યા. ભિખારી મનોમન ખુશ થયો. તેને લાગ્યું, ‘મારાં તો ભાગ્ય ખૂલી ગયાં ! રાજા ખરેખર મને ધનવાન કરી દેશે !’ પણ આ શું...? રાજા તો પોતે જ ભિખારી સમે હાથ ફેલાવી ઊભો રહી ગયો.
 
(૪) ભિખારીને અત્યંત આશ્ચર્ય થયું, ‘અરેરે ! આ રાજા તો કાંઈક આપવાને બદલે પોતે જ માગી રહ્યો છે. હું તેને શું આપું ?’ તે ગમે ખાઈ ગયો. પરંતુ તેણે પોતાની ઝોળીમાંથી અનાજના બે દાણા લઈ રાજાના હાથમાં મૂક્યા. રાજા અન્નના બે દાણા લઈ ત્યાંથી વિદાય થયા.
 
(૫) ભિખારી રાત્રે હતાશ થઈને ઘરે પાછો ફર્યો. તે મનોમન બળાપો કરવા લાગ્યો, ‘અરેરે ! આ દુનિયાના લોકો કેટલા કંજૂસ અને લોભી થઈ ગયા છે. દયા અને ઉદારતા તો જાણે મરી જ પરવાર્યાં છે.’ એમ કહી તેણે ભીખમાં મળેલા પાશેર જેટલા અનાજની ઢગલી જમીન પર ફેંકી.
 
(૬) પણ આ શું... ? અન્નની ઢગલીમાંથી ચમકતા બે સોનાના સિક્કા ખણ-ખણ કરતા ઊછળી પડ્યા. ભિખારીને તરત જ ખ્યાલ આવી ગયો. તેને થયું, ‘મારી ઉદારતાની કસોટી કરાવા ભગવાન જ રાજારૂપે મારી પાસે આવ્યા હતા. અરેરે ! હું કેવો મૂરખ ! આખી ઝોળી જ તેમને આપી દીધી હોત તો ! જેટલા દાણા તેટલી સોનામહોર મળત.’ આમ તે ખૂબ જ પસ્તાવા લાગ્યો.
 
બોધ : ભગવાન અને સંત કોઈનું લેવા આવ્યા નથી. તેમને ધર્માદામાં જે આપીએ, તે અનંતગણું થઈને ભક્તને એક કે બીજી રીતે પાછું જ મળે છે. જે ભગવાન અને સંતને ઓળખતા નથી, તેને પસ્તાવાનો વારો આવે છે.

Author: Gurjar Upendra Read More...

સુધરાઈના તરણહોજમાંથી નીકળીને ત્રણે છોકરાઓ દદડતા શરીરે થોડો વખત તો એમના એમ જ બેસી રહ્યા. પછી કંઈક સ્વસ્થ થયા પછી એકબીજા સાથે આંખો મેળવીને હળવા સ્મિતની આપલે થઈ.

“મઝા આવી, નહીં?” લલિતે પૂછ્યું.

“એ ભરત, તેં આ ગળામાં શું બાંધ્યું છે?” રિશી બોલ્યો. ભરતે દોરામાં બાંધેલું નાનકડી દાબડી જેવું લોકેટ જરાક પાછળ નાખીને કહ્યું, “કંઈ નહીં.”

“અરે યાર, હનુમાનજી છે કે ગણપતિ, જરા જોવા તો દે!”

ભરતને એના આ બન્ને દોસ્તો બહુ ગમતા હતા. છતાં લોકેટમાંની છબી કોઈને બતાવવાનું તો એને મન નહોતું જ. એણે કંઈ જવાબ ન આપ્યો.

“જોવા દેને!” નહીં મળવા જઈએ; બસ. તારો માલ તને મુબારક. કેવી છે? બહુ રૂપાળી છે?”

ભરત શાંત પ્રકૃતિનો હતો. બંને બાજુના મારા સામે એ ઝાઝું ન ટકી શક્યો. આખરે એણે લોકેટ ખોલ્યું.

“ઓ માય ગોડ! આ તો તારી મમ્મી છે!”

“બસ, જે છે તે એ જ છે. મારી મમ્મી.. પ્લી-ઝ, હવે કોઈને કહેતા નહીં.” ભરતના અવાજમાં એવું કંઈક હતું કે રિશી અને લલિત છોભીલા પડી ગયા. ત્યાર પછીની વાતચીત બીજા જ સ્તર પર ચાલી ગઈ.

મંજુલાબહેન માધ્યમિક શાળાનાં શિક્ષક હતાં. રહેણીકરણી, પહેરવેશ, બોલવાની ઢબછબ બધું સભ્ય અને સામાન્ય. કોઈનું ખાસ ધ્યાન ન જાય. રસ્તાની ધારે ઊગેલા પારસપીપળા જેવું થોડોક છાંયડો આપે અને પછી ભુલાઈ જાય એવું વ્યક્તિત્વ.

માદીકરો ઘણા વખતથી એકલાં જ રહેતાં હતાં. કોઈ સગાંવહાલાંનો ખાસ આવરોજાવરો હતો નહીં. દિવાળી વખતે થોડાં કોઈ ને કોઈ ભગવાનનાં ચિત્રોવાળાં કાર્ડ આવતાં અને મંજુલાબહેન રાતે ચશ્માં ચડાવીને જવાબો પણ લખતાં. ભરત આ બધું પહેલેથી જોતો આવ્યો હતો અને એને કશી પડપૂછ કરવાની ટેવ જ નહોતી. એને માત્ર એટલી જ ખબર હતી કે એનું ભણતર, કપડાં, તબિયત અને થોડા નાનાનાના મોજશોખનું ધ્યાન મા બરાબર રાખતી અને પૈસાની તંગી કેવી હોય એની એને ખબર પડવા દેતી નહીં.

એક વખત એને એકબે છોકરાઓનું જોઈને શૂર ચડ્યું અને એણે પૂછી નાખ્યું “મમ્મી, હું સવારમાં છાપાં નાખવા જાઉં?”

બહુ નવાઈ પામીને મંજુલાબહેન બોલ્યાં, “કેમ?”

“આમ તો કંઈ નહીં – પણ સ્ટોલવાળો પૈસા આપે છે.”

“તારે કેટલા જોઈએ છે? હું આપીશને તને! અત્યારે તારો ભણવાનો વખત છે, બરાબર ભણી નાખ, પછી નિરાંતે કમાજે. પછી તો મારુંય પેન્શન આવશે. તારે જે કામધંધો કરવો હોય એ કરજે. આપણને કશી મુશ્કેલી નડવાની નથી.”

“વારુ.”

પછી એ બાબત કશી ચર્ચા થઈ નહીં. ભરતે મન દઈને ભણવા માંડ્યું અને પહેલાબીજાથી પાછળ નંબર ન આવે એનું ધ્યાન રાખ્યું.

મંજુલાબહેનનું નાનકડું પણ સુઘડ ઘર જે અંદર પગ મૂકે એને ગમી જતું. થોડીઘણી મહેમાનગતિ પણ થતી અને બધા વારતહેવાર વ્યવસ્થિત ઊજવાતા. આડોશપાડોશમાં અને નિશાળમાં એમની શાખ સારી હતી.

પણ ભરતે કોલેજમાં પગ મૂક્યો ત્યાર પછી એકાએક પલટો આવ્યો. મંજુલાબહેન વાળુ પત્યા પછી થોડી વારે બહાર નીકળવા લાગ્યાં – અલબત્ત, કોઈ કોઈ વાર જ.. કલાકેકમાં પાછાં આવી જતાં અને પછી કશી વાત કર્યા વગર સૂઈ જતાં. ભરત મા ઘરમાં છે એની આસાયેશ અનુભવતો અને વાંચ્યા કરતો કે સૂઈ જતો.

એક વખત બાજુવાળા દલસુખકાકાએ કહ્યું, “જમાનો બહુ બારીક આવ્યો છે, ભરત ! બૈરાં માણસે રાતવરત બહાર નીકળવું સારું નહીં. જોઈતુંકરતું તું લાવી આપતો હહોય તો ?”

“હેં ? હા. હું ધ્યાન રાખીશ.”

“આ તો લાંબા વખતનો પાડોશ એટલે કહી નાખ્યું. બાકી તારી મા એટલે લાખ રૂપિયાનું માણસ. એમાં મીનમેખ નહીં.”

ત્યાર બાદ ઘણા વખત લગી ભરત આશ્ચર્યમાં ડૂબેલો રહ્યો. આખરે દલસુખકાકા કહેવા શું માગતા હતા? પછી એણે યત્નપૂર્વક એ વાત મનમાંથી હડસેલી કાઢી.

મહિના પછી જોયું કે માની આંખો નીચે કાળાશ છવાતી જાય છે. કેટલીક વાર કામ કરતાં કરતાં અધવચ્ચે બેસી જાય છે અને પહેલાંના જેવી કલબલાટ કરતી વાતો પણ સંભળાતી નથી.

આખરે એણે એક દિવસ કહ્યું, “મમ્મી, આજે સાંજે મેં ડોક્ટર પાઠકની એપોઈન્ટમેન્ટ લીધી છે આપણે સાત વાગ્યે જવાનું છે.”

મંજુલાબહેનનો ચહેરો ફીકો પડી ગયો… “હાય હાય, તને શું થયું છે ભરત ?”

“હું તો બરાબર છું. મારે તને લઈ જવી છે.”

“મને? શું કરવા?”

“મારી મરજી.”

“અરે!”

મંજુલાબહેનને ઘણું બધું કહેવું હતું પણ એ બોલી ન શક્યાં. છોકરો મોટો થઈ ગયો છે અને હવે એ પોતાનું ધાર્યું જ કરવાનો છે એની સમજ પડી ગઈ. મનમાં થોડો ડર પણ લાગ્યો અને આકાશમાં તરતી આવતી રંગીન વાદળી જેવું ગૌરવ પણ જાગ્યું… કોઈ ચિંતા કરે, હુકમ ચલાવે એ પણ કેટલો સુખદ અનુભવ છે!

ડાક્ટરી તપાસમાં તો કંઈ ખાસ નીકળ્યું નહીં. પણ ભરતને લાગ્યું કે ઘર પહેલાંના જેવું નથી રહ્યું. પહેલાં કરકસર, પછી કંજૂસાઈ અને આખરે ચિંતાનાં વાદળ છવાવા માંડ્યાં છે. મા રાતે ઘડી ઘડી બહાર જાય છે, ઘણી વાર મોડી આવે છે – બાબત શી છે તે કંઈ સમજાતું નથી.

એક દિવસ એણે કહી નાખ્યું, “એવું કંઈ કામ હોય તો તારે મને કહેવું. તું બરાબર આરામ કરને !”

મંજુલાબહેન એની સામે કચવાટથી જોઈ રહ્યાં, “બધાં પોતપોતાની રીતે કામ અને આરામ કરતાં જ હોય.”

“પણ…”

“તારા કામમાં હું માથું મારું છું કે ભરત, શું વાંચ્યું ને કેટલું વાંચ્યું?”

“એવું નથી, આ તો…’’

“બસ ! ખોટી મગજમારી નહીં કર.”

મંજુલાબહેન તો પાસું ફેરવીને સૂઈ ગયાં પણ ભરતને ઊંઘ ન આવી. માનો આવો કંઠસ્વર એણે ક્યારેય સાંભળ્યો નહોતો. આવી રુક્ષતા અનુભવી નહોતી. અચાનક ધરતીકંપ થાય ને એક અણધારી તિરાડ પડતાં આખી ભૂમિરચના બદલાઈ જાય એવું કંઈક થયું હતું. એને આખી રાત ઊંઘ ન આવી. બીજે દિવસે પણ ચેન ન પડ્યું. ભોગજોગે કોઈકે તે દિવસે હસતાં હસતાં પણ કહી નાખ્યું, “હજી તારી મમ્મી દેખાડવી તો ખરી, હોં ભરત !”

“વોટ ડુ યુ મીન?” ગુસ્સે થઈને ભરત એની સાથે મારામારી કરી બેઠો. પેલો ગભરાઈ ગયો. આ શાંત અને સાલસ છોકરો કોઈના ઉપર હાથ ઉપાડે એવું તો એણે કલ્પ્યું જ નહોતું. અને એટલેથી અંત થોડો આવ્યો હતો? કોઈના હાથે અજાણતાં મધપૂડો છંછેડાઈ જાય અને બધી મધમાખીઓ ગણગણાટને ડંખ સાથે એને ઘેરી વળે એવી અસહાય દશા ભરતની થઈ ગઈ. ક્યાંક એને જોઈને એકદમ ચૂપ થઈ જવું, ક્યાંક આંખોના ઈશારા, ક્યાંક દબાયેલું હાસ્ય… આ બધું શું હતું ? જાણ્યા વગર ચેન નહીં જ પડે, નહીં જ પડે.

આખરે તે રાતે એ મંજુલાબહેન ઘરની બહાર નીકળ્યાં પછી થોડી વારે એમની પાછળ પાછળ ગયો… કેવો ગંદો ને અજાણ્યો મહોલ્લો… પોતાના શહેરમાં આવી પણ કોઈ જગ્યા હતી ખરી ? મંજુલાબહેન તો ચિરપરિચિત હોય એમ સડસડાટ ચાલ્યાં જતાં હતાં. ભરતને બેય બાજુનો ડર હતો. કદાચ માની નજર પડે અને પોતાને જોઈ જાય તો? અને ઘણો છેટે રહે ને મા ક્યાં ગઈ તેની બરાબર ખબર ન પડે તો ?

છતાં ગમે તેમ કરીને એ જ્યાં મા જવા માગતી હતી અને પહોંચી ત્યાં લગી ગયો તો ખરો પણ એનું મન છેક જ વિક્ષિપ્ત થઈ ગયું હતું. આવી ગલીચ જગ્યાએ રાતના અંધકારમાં મા આવે – પોતાની મા ?

છતાં ધ્રૂજતાં દેહમનને જેમ તેમ કાબૂમાં રાખીને એ દરવાજા લગી પહોંચ્યો તો ખરો અને અંદર નજર નાખી. જમીન પર નાખેલી મેલી ફાટેલી ગોદડી પર એક દાઢીવાળો લૂંગી પહેરેલો માણસ પડ્યો હતો. માને જોઈને એ ઊઠ્યો અને લથડતાં અવાજે બોલ્યો – ‘’મ-મનજુ ? તું આવી ?”

“ભાગ લાગ્યા છે મારા તે આવું જને ! હવે તમે મહેરબાની કરીને સરકારી દવાખાનામાં જાઓ અને દાખલ થઈ જાઓ. પછી કંઈક ઠીક થાય એટલે ભાઈ પાસે ચાલ્યા જજો-“

“પૈસા ક્યાં છે ?”

“છે. હું આપીશ. કહેશો તો દાખલ કરાવવાયે એક દહાડાની રજા લઈને આવીશ. પણ હવે મારા પર મહેરબાની કરો ને જતા રહો.”

“છ… છ… છોકરો ? એ નહીં મળે ?”

“ના, એને કશી ખબર નથી એ ભણે છે. માંડ માંડ આ શહેરમાં ઠરીઠામ થયાં છીએ, હવે અમને જીવવા દો.”

“ને હું ? હું શું કરું ?”

“એ બધો વિચાર પુનીને લઈને ભાગી ગયા ત્યારે નહોતો કર્યો ?”

“એ જ મારી પાછળ પડી હતી.”

“ખોટી નિંદા કરીને પાપનાં પોટલાં ન બાંધો તો સારું.”

“મને ભૂખ લાગી છે.”

“ખાવાનું લાવી છું. ને બોલો, સરકારી દવાખાનાની તપાસ કરું ?”

પેલો માણસ અકરાંતિયાની માફક ખાવાના પર તૂટી પડ્યો હતો. એણે માંડ માંડ ઊંચું જોઈને કહ્યું, “નાખી આવ ત્યાં – બીજું શું ?”

“હે ભગવાન !” કહીને મંજુલાબહેન ત્યાં જરાક સમુંનમું કરવા લાગ્યાં એટલામાં ભરત ચીવી દીધેલા પૂતળાની જેમ ત્યાંથી ભાગ્યો અને જેમ તેમ ઘરે પહોંચ્યો.

માતા આવતાં પહેલાં જરાક ઠીકઠાક થઈને પથારીમાં પડ્યો તો ખરો પણ પછી એનાથી ન રહેવાયું. ઊઠીને પેલું ફેંકી દીધેલું લોકેટ પાછું શોધીને ગળે બાંધી દીધું અને આસ્તેથી થાબડ્યું.

– ધીરુબહેન પટેલ

(‘નવનીત સમર્પણ’ સામયિકના ઓગસ્ટ, ૨૦૧૫ના અંકમાંથી સાભાર)

Author: Gurjar Upendra Read More...

दिन एक राजा ने अपने 3 मन्त्रियो को दरबार में  बुलाया, और  तीनो  को  आदेश  दिया  के  एक  एक  थैला  ले  कर  बगीचे  में  जाएं ..,
और
वहां  से  अच्छे  अच्छे  फल  (fruits ) जमा  करें . 
वो  तीनो  अलग  अलग  बाग़  में प्रविष्ट  हो  गए ,
पहले  मन्त्री  ने  कोशिश  की  के  राजा  के  लिए  उसकी पसंद  के  अच्छे  अच्छे  और  मज़ेदार  फल  जमा  किए जाएँ , उस ने  काफी  मेहनत  के  बाद  बढ़िया और  ताज़ा  फलों  से  थैला  भर  लिया ,

दूसरे मन्त्री  ने  सोचा  राजा  हर  फल  का परीक्षण  तो करेगा नहीं , इस  लिए  उसने  जल्दी  जल्दी  थैला  भरने  में  ताज़ा , कच्चे , गले  सड़े फल  भी  थैले  में  भर  लिए ,

तीसरे  मन्त्री  ने  सोचा  राजा  की  नज़र  तो  सिर्फ  भरे  हुवे थैले  की  तरफ  होगी  वो  खोल  कर  देखेगा  भी  नहीं  कि  इसमें  क्या  है , उसने  समय बचाने  के  लिए  जल्दी  जल्दी  इसमें  घास , और  पत्ते  भर  लिए  और  वक़्त  बचाया .

दूसरे  दिन  राजा  ने  तीनों मन्त्रियो  को  उनके  थैलों  समेत  दरबार  में  बुलाया  और  उनके  थैले  खोल  कर  भी  नही देखे  और  आदेश दिया  कि , तीनों  को  उनके  थैलों  समेत  दूर  स्थान के एक जेल  में  ३  महीने  क़ैद  कर  दिया  जाए .

अब  जेल  में  उनके  पास  खाने  पीने  को  कुछ  भी  नहीं  था  सिवाए  उन  थैलों  के ,
तो  जिस मन्त्री ने  अच्छे  अच्छे  फल  जमा  किये  वो  तो  मज़े  से  खाता  रहा  और  3 महीने  गुज़र  भी  गए ,

फिर  दूसरा  मन्त्री जिसने  ताज़ा , कच्चे  गले  सड़े  फल  जमा  किये  थे,  वह कुछ  दिन  तो  ताज़ा  फल  खाता  रहा  फिर  उसे  ख़राब  फल  खाने  पड़े , जिस  से  वो  बीमार  होगया  और  बहुत  तकलीफ  उठानी  पड़ी .

और  तीसरा मन्त्री  जिसने  थैले  में  सिर्फ  घास  और  पत्ते  जमा  किये  थे  वो  कुछ  ही  दिनों  में  भूख  से  मर  गया .

अब  आप  अपने  आप  से  पूछिये  कि  आप  क्या  जमा  कर  रहे  हो  ??

आप  इस समय जीवन के  बाग़  में  हैं , जहाँ  चाहें  तो  अच्छे कर्म जमा  करें ..
चाहें  तो बुरे कर्म ,
मगर याद रहे जो आप जमा करेंगे वही आपको आखरी समय काम आयेगा  क्योंकि दुनिया क़ा राजा आपको चारों ओर से देख रहा है  ।

 

Author: Gurjar Upendra Read More...

Most Viewed Stories

Most Viewed Author