અક્ષર

Home » Gujarati to Gujarati Translation » અક્ષર

વ્યાકરણ :

વિ○

વ્યુત્પત્તિ :

અર્થ :

ખરી ન પડે, નાશ ન પામે તેવું, અવિનાશી, અમર. (૨) નિશ્ચલ, દૃઢ. (૩) ન○ નિરંજન નિરાકાર પરબ્રહ્મ. (વેદાંત.) (૪) જેના આનંદની ગણતરી થઈ શકે તેવું ઊતરતી કોટિનું બ્રહ્મ. (વેદાંત.) (૫) પું○ ઉચ્ચરિત સ્વરવ્યંજનોના રૂપનો વર્ણ. (૬) પું○ વ્યંજન સહિત કે વ્યંજન રહિત સ્વરોચ્ચારણાત્મક શ્રુતિ, ‘સિલેબલ’. (વ્યા.) (૭) લિપિસ્થ દસ્કત. (૮) (લા.) વચન, બોલ. (૯) હસ્તમેળાપ વખતે મુહૂર્ત પૂર્વે બાકી રહેલી સૂર્યાસ્તમનની ક્રમિક પળો. (૧૦) બ○વ○ (લા.) વિધિના લેખ

Showing Results from :

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		વિ○	ખરી ન પડે, નાશ ન પામે તેવું, અવિનાશી, અમર. (૨) નિશ્ચલ, દૃઢ. (૩) ન○ નિરંજન નિરાકાર પરબ્રહ્મ. (વેદાંત.) (૪) જેના આનંદની ગણતરી થઈ શકે તેવું ઊતરતી કોટિનું બ્રહ્મ. (વેદાંત.) (૫) પું○ ઉચ્ચરિત સ્વરવ્યંજનોના રૂપનો વર્ણ. (૬) પું○ વ્યંજન સહિત કે વ્યંજન રહિત સ્વરોચ્ચારણાત્મક શ્રુતિ, ‘સિલેબલ’. (વ્યા.) (૭) લિપિસ્થ દસ્કત. (૮) (લા.) વચન, બોલ. (૯) હસ્તમેળાપ વખતે મુહૂર્ત પૂર્વે બાકી રહેલી સૂર્યાસ્તમનની ક્રમિક પળો. (૧૦) બ○વ○ (લા.) વિધિના લેખ

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		વિo	અવિનાશી (2) પુંo વર્ણ (ભાષા) (3) હરફ; બોલ (4) પુંo બoવo દસ્કત (5) વિધિના લેખ (6) નo બ્રહ્મ

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		पुं.	અઘેડા નામની વનસ્પતિ.
2	[ સં. અ + ક્ષર ( વિનાશી ) ]	पुं.	આત્મા, કેમકે તેનો નાશ થતો નથી.
3		पुं.	બે માત્રા જેટલો વખત; લવનો ચોથો અને ક્ષણનો આઠમો ભાગ.
4		पुं.	મહેણું. રૂઢિપ્રયોગ અક્ષર ઉતારવા = (૧) મહેણું ટાળવું. (૨) માથેથી ભાર ઉતારવો.
5	[ સં. અ ( નહિ ) + ક્ષર્ ( નાશ પામવું ) ]	पुं.	મોક્ષ; મુક્તિ; નિર્વાણ.
6		पुं.	લેખ; દસ્તાવેજ; ખત.
7		पुं.	વિષ્ણુ.
8		पुं.	શબ્દ; વચન; બોલ. રૂઢિપ્રયોગ અક્ષર બોલવા-મોંમાંથી અક્ષર કાઢવા = બોલવું; ઉચ્ચારવું.
9			શિવ.
10			સ્થૂળ શબ્દાર્થ; વચનનો ભાવાર્થ નહિ પણ માત્ર શબ્દાર્થ. રૂઢિપ્રયોગ અક્ષર પાળવો = હેતુ નહિ સાચવતાં શબ્દને જ વળગી રહેવું.
11		पु. ब. व.	બીજગણિત વગેરેમાં સંખ્યાને બદલે વપરાતા અક્ષર, જેનું કોઈ પણ અથવા અમુક નિશ્ચિત મૂલ્ય હોઈ શકે. (क + म ) (क – म ) = क ૨-म ૨. અહીં क અને म નાં કોઈ પણ મૂલ્ય હોઈ શકે; પણ ૧૩क +૯ = ૧૦૦. અહીં क નું મૂલ્ય ૭ જ હોઈ શકે.
12		पु. ब. व.	વિધિના લેખ. ઉપયોગ વૃથા અક્ષર કેમ હશે જે લખ્યા પુરુષપુરાણના. – પ્રેમાનંદ
13		पु. व. व.	હરફ; વર્ણ. રૂઢિપ્રયોગ ૧. અક્ષર કાઢવા = (૧) અક્ષર ઘૂંટવા. (૨) લખેલું ભૂંસી નાખવું. (૩) સંભાળથી લખવું. ૨. અક્ષર કોતરવા = અક્ષરની કોતરણી કરવી. ૩. અક્ષર જોવા = (૧) લખાણ ઓળખવું. (૨) લખેલું તપાસવું. ૪. અક્ષર પાડવા = (૧) કોતરણી અથવા ગૂંથણીમાં અક્ષર કાઢવા. (૨) છાપવું. (૩) લખતાં અક્ષર ભૂલી જવા. (૪) લખવું શરૂ કરવું. (૫) લખાણ કરી આપવું; લખવું. (૬) સંભાળપૂર્વક લખવું. ૫. અક્ષર પારખવા = લખાણ ઓળખવું. ૬. અક્ષર માંડવા = કાળજીથી લખવું. ૭. અક્ષર મેળવવા = લખેલું સરખાવવું. ૮. અક્ષર લખવા = લખવું. ૯. અક્ષર વાળવા = મરોડદાર અક્ષર થાય એમ કરવું.
14		स्त्री.	માયા. ઉપયોગ માયાને ઉપનિષદમાં અક્ષર એવું નામ આપેલું છે. – ગીતારહસ્ય
15		न.	અક્ષરલોક; વૈકુંઠ; અક્ષરધામ.
16		न.	અવિનાશીપણું.
17		न.	આકાશ.
18		न.	એક પ્રકારનું વખતનું માપ; કાષ્ઠાનો એકપંચમાંશ.
19		न.	જલ.
20		न.	તપસ્યા; તપશ્ચર્યા.
21		न.	( સંગીત ) તાલનાં મુખ્ય છ અંગ પૈકીનું ચાર માત્રાનું ત્રીજું અંગ.
22		न.	ધર્મ.
23		न.	નાશ ન પામે એવું લખાણ.
24		न.	ન્યાય; ઈન્સાફ.
25		न.	બ્રહ્મ; પરમાત્મા; ઈશ્વર; પરબ્રહ્મ; કૂટસ્થ ચૈતન્ય.
26		न.	( વેદાંત ) બ્રહ્મધામ; પરમાત્માનું નિવાસસ્થાન.
27		न.	ભણતર; કેળવણી.
28		न.	યજ્ઞ.
29		वि.	ક્રિયાશૂન્ય.
30	[ સં. અ + ક્ષર્ ( ખસવું ) ]	वि.	ન ખસે એવું; નિશ્ચલ; આઘુંપાછું ન થાય એવું; દૃઢ.
31		वि.	નાશ ન પામે એવું; અવિનાશી; નિત્ય; અમર.
32		पुं.	સૂર્ય.
33		पु. ब. व.	દસ્કત.

Support Us

Download APPS

Other Results :

Interactive Games

Play

Jumble Fumble

કહેવતના આડા અવળાં ગોઠવાયેલા શબ્દોને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવી સાચી કહેવત અને તેનો અર્થ જણાવતી રમત એટલે જંબલ ફંબલ

Play

Word Search

આડા ઊભાં ગોઠવાયેલા શબ્દોમાંથી સાચો શબ્દ શોધતી ગુજરાતી ભાષાની ઓનલાઇન રમાતી પ્રથમ રમત એટલે વર્ડ સર્ચ.

Play

Quick Quiz

મગજને કસરત કરાવતી અને જોડકાં જોડો પદ્ધતિ દ્વારા શબ્દ અને અર્થ કે સમાનાર્થીને જોડતી એક રસપ્રદ રમત એટલે ક્વિક ક્વિઝ.

Latest Ebook

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 6

‘બુદ્ધના સમકાલીન’ એવા શીર્ષક હેઠળ આ છઠ્ઠા ખંડમાં બુદ્ધના સમયમાં જે રાજાઓ અને અન્ય લોકો હતા જે ધમ્મના અનુયાયી થયા. તેમનો અને બુદ્ધ વચ્ચે થયેલો સત્સંગ વીશે જાણકારી મળે છે.

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 5

દુનિયાનો એક માત્ર ‘ભીખ્ખુસંઘ’ કેવી રીતે એકસૂત્રતાને તાંતણે બંધાઈને કાળના પ્રવાહમાં અડીખમ ઊભો છે તેની અત્યંત સરળ શૈલીમાં તથાગત બુદ્ધે કરેલી દેશના સમાવતો મૂલ્યવાન ગ્રંથ એટલે બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ.

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 4

ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર લિખિત માનવતાના દસ્તાવેજસમા ‘બુદ્ધ અને તેમનો ધમ્મ’ ગ્રંથનો ‘ઇ.ધમ્મગ્રંથ-4’માં બુદ્ધના ઉપદેશનું સૌથી મૂલ્યવાન વૈચારિક ધન સંગોપાયેલું છે તેનું આચમન કરીને ધમ્મના માર્ગે આગળ વધવા સૌને પ્રેરણા મળશે.

Recent Blog

કારતક માસના તહેવારો (Festival of Kartik)

હિન્દુ ધર્મમાં મોટાભાગના તહેવારો (festival) સાથે કોઈને કોઈ કથા સંકળાયેલી જોવા મળે છે અને તે કારણે તહેવારનું ધાર્મિક મહત્ત્વ વધી જાય છે. For example, હાલમાં જ પ્રકાશનો તહેવાર દિવાળી(diwali)ની ઉજવણી થઈ. પરંતુ અષાઢ મહિનામાં આવતી દેવપોઢી અગિયારસથી લઈને કારતિક સુદ અગિયારસના રોજ આવતી દેવ ઊઠી અગિયારસ વચ્ચે મોટેભાગે યજ્ઞોપવીત સંસ્કાર, લગ્ન, દીક્ષાગ્રહણ, યજ્ઞ, ગૃહપ્રવેશ જેવા […]

Maitri shah

October 27 2025

માતૃભાષા અને રતિલાલ ચંદરયા (Ratilal Chandaria)

શીખવ્યા વગર જ જે આવડી જાય તે માતૃભાષા. કોઈપણ બાળક જન્મે અને થોડું ઘણું બોલવાનું શીખે ત્યારે એના મોંમાથી પહેલો શબ્દ નીકળે એ હોય છે મા અથવા મમ એટલે કે ખાવાનું. વળી આપણે બાળકને સૂવડાવવા માટે જે ગીત કે હાલરડાં ગાઈએ છીએ તે પણ આપણે ગુજરાતીમાં જ ગાઈએ છીએ અંગ્રેજી ગીતો નથી ગાતા. આમ બાળકને […]

Maitri shah

February 20 2024

ઓગણીસ કલ્યાણકો ધરાવતી પાંચ તીર્થંકરોની પરમ પાવન જન્મભૂમિ – અયોધ્યા (Ayodhya)

હિંદુ ધર્મ અને જૈન ધર્મનાં તાણાવાણા એકબીજા સાથે પ્રગાઢ રીતે સંકળાયેલા છે. રામજન્મભૂમિ (Ram Mandir) તરીકે અયોધ્યા (ayodhya) નગરી મહાતીર્થનું ગૌરવ પામી છે, તો એ જ રીતે જૈન ધર્મના ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનો જન્મ આ અયોધ્યાની પાવન ભૂમિ પર થયો છે. જૈન ધર્મમાં ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનાં કલ્યાણકો અહીં આવ્યાં છે. દરેક તીર્થંકરના જીવનની ચ્યવન(માતાના […]