મંગલ મન્દિર ખોલો, દયામય! મંગલ મન્દિર ખોલો! જીવન વન અતિ વેગે વટાવ્યું, દ્વાર ઊભો શિશુ ભોળો, દયામય! મંગલ મન્દિર ખોલો! તિમિર ગયું  ને જ્યોતિ પ્રકાશ્યો, શિશુને ઉરમાં લ્યો, લ્યો, દયામય! મંગલ મન્દિર ખોલો! નામ મધુર તમ રટ્યો નિરન્તર, શિશુ સહ પ્રેમે બોલો, દયામય! મંગલ મન્દિર ખોલો! દિવ્ય-તૃષાતુર  આવ્યો  બાલક, પ્રેમ-અમીરસ ઢોળો, દયામય! મંગલ મન્દિર ખોલો! […]

મીઠા મધુ ને મીઠા મેહુલા રે લોલ એથી મીઠી તે મોરી માત રે જનનીની જોડ સખી! નહીં જડે રે લોલ પ્રભુના એ પ્રેમતણી પૂતળી રે લોલ જગથી જૂદેરી એની જાત રે જનનીની જોડ સખી! નહીં જડે રે લોલ અમીની ભરેલ એની આંખડી રે લોલ વ્હાલનાં ભરેલાં એના વેણ રે જનનીની જોડ સખી! નહીં જડે રે […]

સાગર અને શશી આજ, મહારાજ! જલ ઉપર ઉદય જોઈને ચંદ્રનો, હૃદયમાં હર્ષ જામે સ્નેહઘન કુસુમવન વિમલ પરિમલ ગહન, નિજ ગગનમાંહી ઉત્કર્ષ પામે; પિતા, કાલના સર્વ સંતાપ શામે! નવલ રસ ધવલ તવ નેત્ર સામે, પિતા, કાલના સર્વ સંતાપ શામે! જલધિજલદલ ઉપર દામિની દમકતી, યામિની વ્યોમસર માંહી સરતી, કામિની કોકિલા કેલી કૂંજન કરે, સાગરે ભાસતી ભવ્ય ભરતી; […]

હું બોલી તો ઘણુ, તે સાંભળ્યુ હતુ ખરુ? મેં કયેાઁ હતો પ્રેમ, અને તુ પુછે છે તને કશુક થયુ છે કે કેમ? હું હતી તો તારા સામે, પણ તુ જોઇ ના શક્યો મારા સામે, કારણ કે, મેં કયેાઁ હતો પ્રેમ એ તને તો ખબર જ નથી , પણ કેમ?

મેં વિચાર્યું આમ ને તેમ, ના કરી શકાય? ને કરી શકાય, તો બીજું શું શું કરી શકાય? જો સરખી માવજત કરવામાં આવે, તો શું કોઈનાં પગલાનું દેવાલય ના કરી શકાય? ને એ દેવાલયની સામે એક પીપળો વાવી, એના ફરતે ચોરો બનાવી, એના પર થોડા ભાભલાઓને બેસાડી, ને પછી એ ભાભલાઓની સભામાં ભંગાણ ના પાડી શકાય? […]

ખબરનથીપડતી, એનેમાંકહુંકેમાતૃભાષા; કારણકેમનેમારીમાતૃભાષામારાદેશજેવીલાગેછે.! જયારેજયારેએવુંલાગેકેહુંએનેખુબજસારીરીતેજાણુંછું, તેવાદરેકક્ષણપરકંઈકનવીજવિવિધતાનોપરિચયથાયછે, જાણેકેએમાંએકઅલગજધરોહરહોય.! ખબરનથીપડતી, કેહુંચાલ્યોતોહઈશ, પણક્યારેય ‘હેંડ્યો’કેમનથી!; પાણીપીધુંહશે , પણ ‘પોની’કેમનથીપીધું!, વાદળોવરસતાજોયાછે, પણ ‘વાદલડી’વરસતાકેમનથીજોઈ! અગણિતવારસવારપડતાંજોઈછે, પણક્યારેય ‘પરોઢિયું’ કેમનથીનિહાળ્યું! મારાહૃદયનીઅંદરઝાંખવાનોપ્રયાસતોકર્યોછે; પણક્યારેય ‘મનનીમાલીપા’જોવાનોપ્રયત્નકેમનથીકર્યો!; આવીજરીતેઘણુંબધુંકર્યુંછે, પણ ‘હંધુંય’કેમનથીકર્યું.! કહેવાયછેકે, બારગામેબોલીબદલાયછે; પણમજાનીવાતતોએછે, કેઆકહેવતપણબારગામેઅલગઅલગઢબમાંબોલાયછે; એવીજરીતેજેવીરીતેમાણસનીમાતૃભાષાઅલગઅલગહોયછે, પણદરેકનીમાનીમમતાતોએકસરખીજહોય. મનેતોલાગેછેકેમારીમાતૃભાષાજોડેહેતનુંએવુંબંધાણ છેજેમનેરોજઅલગપ્રતીતિકરાવેછે, એજચાલતીશ્રુષ્ટિમાંનવુંજીવનજીવતાશીખવાડેછે.! ખરેખરખબરનથીપડતી, એનેમાંકહુંકેમાતૃભાષા; કારણકેમનેમારીમાતૃભાષામારાદેશજેવીલાગેછે.!