ઋતુ

Home » Gujarati to Gujarati Translation » ઋતુ

વ્યાકરણ :

સ્ત્રી○

વ્યુત્પત્તિ :

અર્થ :

વર્ષની વસંત ગ્રીષ્મ વર્ષા શરદ શિશિર અને હેમંત એમાંની પ્રત્યેક મોસમ. (૨) શિયાળો ચોમાસું ઉનાળો એ પ્રત્યેક મોસમ. (૩) હવાપાણી. (૪) ન○ રજસ્રાવ, આર્તવ. (૫) (લા.) રજસ્વલાના ઋતુસ્રાવના દિવસોનો સમય

Showing Results from :

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		સ્ત્રી○	વર્ષની વસંત ગ્રીષ્મ વર્ષા શરદ શિશિર અને હેમંત એમાંની પ્રત્યેક મોસમ. (૨) શિયાળો ચોમાસું ઉનાળો એ પ્રત્યેક મોસમ. (૩) હવાપાણી. (૪) ન○ રજસ્રાવ, આર્તવ. (૫) (લા.) રજસ્વલાના ઋતુસ્રાવના દિવસોનો સમય

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		પુંo	ઋતુકાલ; ગર્ભાધાનનો સમય (2) અડકાવ; રજસ્રાવ (3) સ્ત્રીo બે મહિનાનો નિયતકાળ (છ ઋતુઓ : વસંત, ગ્રીષ્મ, વર્ષા, શરદ, હેમંત અને શિશિર) (4) મોસમ (લા.) (5) હવાપાણી

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1	[ સં. ઋત ( જવું ) ]	पुं.	ઋતુકાળ; સ્ત્રીઓના ગર્ભધારણમાં સમર્થ એવો સમય; સ્ત્રીના અટકાવનો સોળ દિવસનો વખત.
2		पुं.	એક જાતનું નેત્રાંજન.
3		पुं.	એક યજ્ઞ.
4		पुं.	જનાવરોની માદાને વિયાવાનો સમય.
5		पुं.	યજ્ઞ માટેનો સમય.
6		पुं.	રજસ્ત્રાવ; સ્ત્રીજાતિને બારથી પચાસ વર્ષની ઉમર સુધી દરેક મહિને આવતો અટકાવ; અળગું; આર્તવ; દસ્તાન; પુષ્પ; રજ.
7		पुं.	વિષ્ણુનાં હજાર માંહેનું એક નામ. તે છ ઋતુઓ, કાળના ફેરફાર અને વસંત ઋતુ પણ છે, તેથી ઋતુ કહેવાય છે.
8		पुं.	શિવનાં હજાર માંહેનું એક નામ.
9		स्त्री.	કોઈ નક્કી કરેલો વખત.
10		पुं.	સામવેદનો એક દેવતા.
11		स्त्री.	અવસ્થા.
12		स्त्री.	છની સંખ્યા બતાવનારી સંજ્ઞા.
13		स्त्री.	નિયમ; નક્કી કરેલ કાયદો.
14		स्त्री.	બે માસ; બે મહિનાનો નિયત કાળ; સૂર્ય જેટલા કાળમાં બે રાશિને ભોગવી લે તેટલો સમય; હવાના ફેરફાર પ્રમાણે વર્ષના બબ્બે મહિનાના છ માંહેનો એક વિભાગ. સૂર્યની આસપાસ પૃથ્વીનાં પરિભ્રમણ દરમિયાન પૃથ્વીની નમેલી ધરીને પરિણામે ઋતુઓ થાય છે. વર્ષમાં બબ્બે રાશિની એક એવી છ ઋતુ આવે છે : (૧) વસંત, (૨) ગ્રીષ્મ, (3) વર્ષા, (૪) શરદ, (૫) હેમંત અને (૬) શિશિર. તેમાં પાસેની બબ્બે ઋતુ એકબીજાની ઘણી મળતી હોવાથી તે બબ્બે મળીને એક એવી ત્રણ ઋતુ ગણાય છે: (૧) ઉનાળો ફાગણથી જેઠ સુધી, (૨) ચોમાસું અષાડથી આસો સુધી, (૩) શિયાળો કાર્તિકથી માહ સુધી. વસંતઋતુ મીન અને મેષ રાશિનો સૂર્ય થાય ત્યારે એટલે કે માર્ચ. અને એપ્રિલ મહિનામાં બેસે છે. તે વખતે ચૈત્ર અને વૈશાખ માસ હોય. ગ્રીષ્મઋતુ વરખ અને મિથુન રાશિનો સૂર્ય થાય ત્યારે એટલે કે મે અને જૂન મહિનામાં બેસે છે. તે વખતે જેઠ અને અષાડ માસ હોય. વર્ષાઋતુ કર્ક અને સિંહ રાશિનો સૂર્ય થાય ત્યારે એટલે કે જુલાઈ અને ઓગષ્ટ મહિનામાં બેસે છે. તે વખતે શ્રાવણ અને ભાદરવો માસ હોય. શરદઋતુ કન્યા અને તુલા રાશિનો સૂર્ય થાય ત્યારે એટલે કે સેપ્ટેંબર અને ઑકટોબર મહિનામાં બેસે છે. તે વખતે આસો અને કારતક માસ હોય. હેમંતઋતુ વૃશ્ચિક અને ધન રાશિનો સૂર્ય થાય ત્યારે એટલે કે નવેંબર અને ડિસેંમબર મહિનામાં બેસે છે. તે વખતે માગશર અને પોષ માસ હોય. શિશિરઋતુ મકર અને કુંભ રાશિનો સૂર્ય થાય ત્યારે એટલે કે જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઅરિ મહિનામાં બેસે છે. તે વખતે માહ અને ફાગણ માસ હોય. વૈદિક આર્યો શિશિર અને હેમંતને ભેગી ગણતા, એટલે વસંત, ગ્રીષ્મ, વર્ષા, શરદ અને શિશિર એમ પાંચ ઋતુ પણ ગણાય છે. એમ માનવામાં આવે છે કે દર ઓગણીસ વર્ષે ઋતુઓમાં કંઈક ને કંઈક ફેરફાર થાય છે તેથી ખેતીની નીપજમાં પણ ફેરફાર થાય છે.
15		स्त्री.	મહિનો; માસ.
16		स्त्री.	મોસમ; રત; યોગ્ય કાળ.
17		स्त्री.	શોભા; કાંતિ; દીપ્તિ.
18		स्त्री.	સ્થિતિ.
19		स्त्री.	હવાપાણી.
20		स्त्री.	છ.

Other Results :

Interactive Games

General Knowledge Quiz

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારીમાં મદદરૂપ થતી, સામાન્ય જ્ઞાન વધારતી અને અબાલ-વૃદ્ધ સૌને રમવી પસંદ રમત એટલે જનરલ નોલેજ ક્વિઝ.

Crossword

ચાની ચૂસકીની લિજ્જત વધારતી આડી ઊભી ચાવીની લોકપ્રિય અને રસપ્રદ રમત એટલે ક્રોસવર્ડ. અહીં તમે તરત જ જવાબ સાચો છે કે ખોટો તે જાણી શકાશે.

Ukhana

બાળપણમાં માણેલા અને હવે ભૂલાતં-વિસરાતાં જતાં જ્ઞાન વર્ધક કોયડાઓની રમત એટલે ઉખાણાં

Latest Ebook

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 7

બુદ્ધ અને તેમનો ધમ્મ’ ગ્રંથના આ સાતમાં ખંડમાં ત્રણ ભાગ છે. પ્રથમ ભાગમાં ‘મહાન પરિવ્રાજકની અંતિમ ચારિકા’ એટલે કે તથાગત બુદ્ધ સાથે સતત પરિભ્રમણ કરતા સહચારીઓ સાથે ફરી એકવારની મુલાકાત, બીજા ભાગમાં તથાગતે વૈશાલીથી વિદાય લીધી તે અને ત્રીજા ભાગમાં તથાગતે બનાવેલા ધમ્મને જ પોતાના ઉત્તરાધિકારી તરીકે સ્થાપે છે તે દૃશ્યો અંકિત થયાં છે. ટૂંકમાં બુદ્ધનાં જીવનના અંતિમ દિવસોની યાત્રાનો પરિપાક જોવા મળે […]

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 6

‘બુદ્ધના સમકાલીન’ એવા શીર્ષક હેઠળ આ છઠ્ઠા ખંડમાં બુદ્ધના સમયમાં જે રાજાઓ અને અન્ય લોકો હતા જે ધમ્મના અનુયાયી થયા. તેમનો અને બુદ્ધ વચ્ચે થયેલો સત્સંગ વીશે જાણકારી મળે છે.

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 5

દુનિયાનો એક માત્ર ‘ભીખ્ખુસંઘ’ કેવી રીતે એકસૂત્રતાને તાંતણે બંધાઈને કાળના પ્રવાહમાં અડીખમ ઊભો છે તેની અત્યંત સરળ શૈલીમાં તથાગત બુદ્ધે કરેલી દેશના સમાવતો મૂલ્યવાન ગ્રંથ એટલે બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ.

Recent Blog

કારતક માસના તહેવારો (Festival of Kartik)

હિન્દુ ધર્મમાં મોટાભાગના તહેવારો (festival) સાથે કોઈને કોઈ કથા સંકળાયેલી જોવા મળે છે અને તે કારણે તહેવારનું ધાર્મિક મહત્ત્વ વધી જાય છે. For example, હાલમાં જ પ્રકાશનો તહેવાર દિવાળી(diwali)ની ઉજવણી થઈ. પરંતુ અષાઢ મહિનામાં આવતી દેવપોઢી અગિયારસથી લઈને કારતિક સુદ અગિયારસના રોજ આવતી દેવ ઊઠી અગિયારસ વચ્ચે મોટેભાગે યજ્ઞોપવીત સંસ્કાર, લગ્ન, દીક્ષાગ્રહણ, યજ્ઞ, ગૃહપ્રવેશ જેવા […]

Maitri shah

October 27 2025

માતૃભાષા અને રતિલાલ ચંદરયા (Ratilal Chandaria)

શીખવ્યા વગર જ જે આવડી જાય તે માતૃભાષા. કોઈપણ બાળક જન્મે અને થોડું ઘણું બોલવાનું શીખે ત્યારે એના મોંમાથી પહેલો શબ્દ નીકળે એ હોય છે મા અથવા મમ એટલે કે ખાવાનું. વળી આપણે બાળકને સૂવડાવવા માટે જે ગીત કે હાલરડાં ગાઈએ છીએ તે પણ આપણે ગુજરાતીમાં જ ગાઈએ છીએ અંગ્રેજી ગીતો નથી ગાતા. આમ બાળકને […]

Maitri shah

February 20 2024

ઓગણીસ કલ્યાણકો ધરાવતી પાંચ તીર્થંકરોની પરમ પાવન જન્મભૂમિ – અયોધ્યા (Ayodhya)

હિંદુ ધર્મ અને જૈન ધર્મનાં તાણાવાણા એકબીજા સાથે પ્રગાઢ રીતે સંકળાયેલા છે. રામજન્મભૂમિ (Ram Mandir) તરીકે અયોધ્યા (ayodhya) નગરી મહાતીર્થનું ગૌરવ પામી છે, તો એ જ રીતે જૈન ધર્મના ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનો જન્મ આ અયોધ્યાની પાવન ભૂમિ પર થયો છે. જૈન ધર્મમાં ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનાં કલ્યાણકો અહીં આવ્યાં છે. દરેક તીર્થંકરના જીવનની ચ્યવન(માતાના […]