ડંકો

Home » Gujarati to Gujarati Translation » ડંકો

વ્યાકરણ :

પું○

વ્યુત્પત્તિ :

અર્થ :

સવારી કે વરઘોડાની આગળ ધ્વજવાળા ઘોડા, ઊંટ, હાથી કે ગાડા વગેરે ઉપરનું નગારખાનું. (૨) ઢોલ કે ઝાલર ઉપરનો તેમજ ઘડિયાળમાં વાગતી ડંડાની ઠોક કે ટકોરો

Showing Results from :

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		પું○	સવારી કે વરઘોડાની આગળ ધ્વજવાળા ઘોડા, ઊંટ, હાથી કે ગાડા વગેરે ઉપરનું નગારખાનું. (૨) ઢોલ કે ઝાલર ઉપરનો તેમજ ઘડિયાળમાં વાગતી ડંડાની ઠોક કે ટકોરો
2		પું○	મોટી ઊંડા પાણીવાળી નદીને કાંઠે કે સમુદ્રકાંઠે પાણીમાં લંબાવેલું માલસામાન ઉતારવા ચડાવવાનું પથ્થર સિમેન્ટ વગેરેનું બાંધકામ, ધક્કો, ફુરજો, ‘વ્હાર્ફ’. (૨) પાણીના પ્રવાહ કે મારને તોડવા બાંધેલી અંદર જતી દીવાલ

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		પુંo	નગારું; ઢોલ (2) ઘોડો, સાંઢણી, હાથી વગેરેની પીઠ ઉપર બે બાજુ લટકાવેલાં ઢોલ (3) ટકોરો (કા.) (4) ફતેહનો અવાજ; ફતેહ (લા.)

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		पुं.	એક જાતનું વાદ્ય; ઘોડાની પીઠ ઉપર બે બાજુ લટકાવેલ ઢોલ. રાજ્યની રિયાસતમાં આભૂષણરૂપ ગણાતાં વાદ્યો પૈકી આ વાદ્ય તબલાંના નર એટલે બાયાની આકૃતિનું હોઈ પ્રમાણમાં મોટું અને ચામડે મઢેલું હોય છે. તેમાં પણ નરમાદાનું યુગલ હોય છે. તેમાં ચામડાને અંદરથી સાહી લગાડવામાં આવે છે. આ વાદ્ય ઘોડાની ગરદન ઉપર મૂકી લાકડાના દાંડા વતી વગાડવામાં આવે છે. આ વાજુ રાજ્યચિહ્નમાંનું એક ગણાય છે અને રાજા વગેરેની સવારી આગળ તે ઘોડા કે ઊંટ ઉપર મૂકી તેને વગાડવામાં આવે છે. રૂઢિપ્રયોગ ડંકો કરવો-દેવો-વગાડવો = (૧) છાપ બેસાડવી; વિખ્યાતિ મેળવવી; આબરૂ વધારવી; કીર્તિ ફેલાવવી; નામ કાઢવું; જેજેકાર કરવો; હાક વગાડવી. જીતેલા પક્ષ તરફથી વિજયનો ડંકો વગાડવામાં આવે છે અથવા જ્યારે નવો રાજા ગાદીએ બેસે છે ત્યારે તેના નામનો ડંકો વગાડવામાં આવે છે. તે ઉપરથી આ રૂઢિ નીકળેલી છે. (૨) જાહેર કરવું; ઢોલ વગાડીને પ્રસિદ્ધિમાં લાવવું. (૩) ડંકો બજાવવો. (૪) ડાંડી ફેરવવી; વિજયની સવારીએ ચડવું; ઉત્સહભેર કોઈ કાર્ય કરવાને ઊપડવું.
2		पुं.	ઘંટ રૂઢિપ્રયોગ ડંકો બાજવો-વગડવો = (૧) ટકોરો પડવો. (૨) પ્રખ્યાત થવું; કીર્તિ ફેલાવી.
3		पुं.	જયજયકાર; ફતેહનો અવાજ; ફતેહ; જયઘોષ; વિજય કે લોકના ધન્યવાદનો વાતાવરણમાં પડતો પડઘો; નામના; ખ્યાતિ; વાહવાહ; મોટું નામ થવું તે; જશ ગાજી રહેવો તે; જયનો શબ્દ. રૂઢિપ્રયોગ ડંકો બજવો-વગડવો = (૧) ટકોરો પડવો. (૨) પ્રખ્યાત થવું; કીર્તિ ફેલાવી.
4		पुं.	જાહેરાત; ઢંઢેરો.;
5		पुं.	દરિયાકાંઠે માલ ઉતારવા માટે બાંધેલી જગ્યા; બંદર; ડક્કો; ફુરજો; ઘાટ.
6		पुं.	ધાક; હાક; વિજયદોર.
7		पुं.	નગારૂં; ઢોલ.
8		पुं.	પેર; સાંઠા, વાંસ, શેરડી વગેરેનો એક ગાંઠાથી બીજા ગાંઠાની વચલો ભાગ.
9		पुं.	મોઢાની મોરી કે મોરડા સાથે ઢોરના પગને દોરડાથી બાંધવું તે.
10	[ સં. દંડ ]	पुं.	લાકડાનો નાનો ને પાતાળો કટકો; વેંત કે તેથી લાંબો અથવા જાડાઈના પ્રમાણમાં લાંબો દંડીકો; નગારાં વગેરે વગાડવાનો લાકડાનો કટકો.
11		पुं.	લાકડીનો કટકો કે મોગરી નગારાંઅથવા ધાતુને મારતાં નીકળતો આઘાતજનિત આવાજ; ટકોરો; પ્રહારનો આવાજ; આઘાત. રૂઢિપ્રયોગ ૧. ડંકેકી ચોટ કહેવી = (૧) ઢોલ વગાડીને કહેવું. (૨) જાહેરમાં બોલવું. ૨. ડંકો બજાવવો = (૧) આનંદ કરવો. (૨) નામ કાઢવું; આબરૂ વધારવી. (૩) પ્રસિદ્ધ કરવું; ઘોષિત કરવું. (૪) રાજ્ય કરવું. (૫) સત્તા ભોગવવી. ૩. ડંકો મારવો = (૧) ટકોરા કરવા. (૨) વિજય વર્તાવવો. ૪. નગારે ડંકો દેવો = સવારીએ જવાને બોલાવવું; એકઠું કરવું; વિજયનો ઉદ્યોગ આરંભવો. ૫. ફતેહનો ડંકો = વિજયસૂચક ટકોરો; જીતની જાહેરાતનો ડંકો.

Other Results :

Interactive Games

Ukhana

બાળપણમાં માણેલા અને હવે ભૂલાતં-વિસરાતાં જતાં જ્ઞાન વર્ધક કોયડાઓની રમત એટલે ઉખાણાં

Whats My Spell

રમત રમતાં સાચી અને ખોટી જોડણીમાંથી સાચી જોડણીવાળા શબ્દની પસંદગી કરો શબ્દની જોડણી વિશેની માહિતી મેળવો.

Quick Quiz

મગજને કસરત કરાવતી અને જોડકાં જોડો પદ્ધતિ દ્વારા શબ્દ અને અર્થ કે સમાનાર્થીને જોડતી એક રસપ્રદ રમત એટલે ક્વિક ક્વિઝ.

Latest Ebook

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 7

બુદ્ધ અને તેમનો ધમ્મ’ ગ્રંથના આ સાતમાં ખંડમાં ત્રણ ભાગ છે. પ્રથમ ભાગમાં ‘મહાન પરિવ્રાજકની અંતિમ ચારિકા’ એટલે કે તથાગત બુદ્ધ સાથે સતત પરિભ્રમણ કરતા સહચારીઓ સાથે ફરી એકવારની મુલાકાત, બીજા ભાગમાં તથાગતે વૈશાલીથી વિદાય લીધી તે અને ત્રીજા ભાગમાં તથાગતે બનાવેલા ધમ્મને જ પોતાના ઉત્તરાધિકારી તરીકે સ્થાપે છે તે દૃશ્યો અંકિત થયાં છે. ટૂંકમાં બુદ્ધનાં જીવનના અંતિમ દિવસોની યાત્રાનો પરિપાક જોવા મળે […]

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 6

‘બુદ્ધના સમકાલીન’ એવા શીર્ષક હેઠળ આ છઠ્ઠા ખંડમાં બુદ્ધના સમયમાં જે રાજાઓ અને અન્ય લોકો હતા જે ધમ્મના અનુયાયી થયા. તેમનો અને બુદ્ધ વચ્ચે થયેલો સત્સંગ વીશે જાણકારી મળે છે.

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 5

દુનિયાનો એક માત્ર ‘ભીખ્ખુસંઘ’ કેવી રીતે એકસૂત્રતાને તાંતણે બંધાઈને કાળના પ્રવાહમાં અડીખમ ઊભો છે તેની અત્યંત સરળ શૈલીમાં તથાગત બુદ્ધે કરેલી દેશના સમાવતો મૂલ્યવાન ગ્રંથ એટલે બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ.

Recent Blog

કારતક માસના તહેવારો (Festival of Kartik)

હિન્દુ ધર્મમાં મોટાભાગના તહેવારો (festival) સાથે કોઈને કોઈ કથા સંકળાયેલી જોવા મળે છે અને તે કારણે તહેવારનું ધાર્મિક મહત્ત્વ વધી જાય છે. For example, હાલમાં જ પ્રકાશનો તહેવાર દિવાળી(diwali)ની ઉજવણી થઈ. પરંતુ અષાઢ મહિનામાં આવતી દેવપોઢી અગિયારસથી લઈને કારતિક સુદ અગિયારસના રોજ આવતી દેવ ઊઠી અગિયારસ વચ્ચે મોટેભાગે યજ્ઞોપવીત સંસ્કાર, લગ્ન, દીક્ષાગ્રહણ, યજ્ઞ, ગૃહપ્રવેશ જેવા […]

Maitri shah

October 27 2025

માતૃભાષા અને રતિલાલ ચંદરયા (Ratilal Chandaria)

શીખવ્યા વગર જ જે આવડી જાય તે માતૃભાષા. કોઈપણ બાળક જન્મે અને થોડું ઘણું બોલવાનું શીખે ત્યારે એના મોંમાથી પહેલો શબ્દ નીકળે એ હોય છે મા અથવા મમ એટલે કે ખાવાનું. વળી આપણે બાળકને સૂવડાવવા માટે જે ગીત કે હાલરડાં ગાઈએ છીએ તે પણ આપણે ગુજરાતીમાં જ ગાઈએ છીએ અંગ્રેજી ગીતો નથી ગાતા. આમ બાળકને […]

Maitri shah

February 20 2024

ઓગણીસ કલ્યાણકો ધરાવતી પાંચ તીર્થંકરોની પરમ પાવન જન્મભૂમિ – અયોધ્યા (Ayodhya)

હિંદુ ધર્મ અને જૈન ધર્મનાં તાણાવાણા એકબીજા સાથે પ્રગાઢ રીતે સંકળાયેલા છે. રામજન્મભૂમિ (Ram Mandir) તરીકે અયોધ્યા (ayodhya) નગરી મહાતીર્થનું ગૌરવ પામી છે, તો એ જ રીતે જૈન ધર્મના ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનો જન્મ આ અયોધ્યાની પાવન ભૂમિ પર થયો છે. જૈન ધર્મમાં ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનાં કલ્યાણકો અહીં આવ્યાં છે. દરેક તીર્થંકરના જીવનની ચ્યવન(માતાના […]