મકર

Home » Gujarati to Gujarati Translation » મકર

વ્યાકરણ :

પું○

વ્યુત્પત્તિ :

અર્થ :

મોટું માછલું. (૨) મગર, મઘર. (૩) સ્ત્રી○ આકાશીય બાર રાશિઓમાંની દસમી રાશિ. (જ્યો.)

Showing Results from :

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		પું○	મોટું માછલું. (૨) મગર, મઘર. (૩) સ્ત્રી○ આકાશીય બાર રાશિઓમાંની દસમી રાશિ. (જ્યો.)
2		પું○	દગો, ફરેબ, કપટ

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1		પુંo	મગરમચ્છ (2) મગર; એક જલચર પ્રાણી (3) રાશિચક્રમાંની દશમી રાશિ

ક્રમાંક	વ્યુત્પત્તિ	વ્યાકરણ	અર્થ
1	[ સં. ]	पुं.	એ નામનો એક પર્વત. ઉપયોગ મેરુના ઉત્તર ભાગમાં ત્રિશૃંગ અને મકર નામના બે પર્વત આવેલા છે. – ભગવતી ભાગવત્ત.
2		पुं.	( પિંગળ ) એક સમવૃત્ત વર્ણમેળ છંદ; મતિકર. તેમાં સાત નગણ અને બે રગણ મળી સત્તાવીશ વર્ણ હોય છે.
3	[ અ. ]	पुं.	કપટ; ખંધાઈ; ઠગાઈ; દોંગાઈ; છળકપટ; ફેલ; દંભ; માયા; ફરેબ.
4		पुं.	કામદેવ.
5		पुं.	કુબેરના નવ માંહેનો એક ભંડાર; નિધિનો એક ભેદ; એક જાતનો ખજાનો.
6		पुं.	કુબેરીનો ભંડારી.
7		पुं.	કોઈ વર્તુળની પરિઘના ૩૦ અંશના પરિઘખંડ બનાવ્યા હોય તે માંહેનો દશમો પરિઘખંડ.
8		पुं.	છપ્પાનો ઓગણચાલીસમો ભેદ. તેમાં ૩૨ ગુરુ, ૮૮ લઘુ મળી ૧૨૦ વર્ણની ૧૫૨ માત્રા હોય છે અથવા ૩૨ ગુરુ, ૮૪ લઘુ મળી ૧૧૬ વર્ણની ૧૪૮ માત્રા હોય છે.
9		पुं.	બકરો.
10	[ હિં. ]	पुं.	નખરાં; ચેન; ચાળા.
11	[ અ. ]	पुं.	બહાનું; મિષ; ખોટું કારણ.
12		पुं.	મગરના આકારમાં સૈન્યની ગોઠવણી; એક પ્રકારનો લશ્કરી વ્યૂહ.
13		पुं.	મગરના આકારે હાથ જોડવા તે.
14		पुं.	માહ મહિનો.
15		पुं.	મોટો મચ્છ; મગરમચ્છ; મગ્ધર; તિમિગલ.
16		पुं.	લાંછન; કલંક.
17		पुं.	શાસ્ત્રસ્ત્ર નિષ્ફળ કરવા માટે તેના ઉપર ભણવામાં આવતો મંત્ર.
18		पुं.	શિવ; શંકર.
19		स्त्री.	ખીચડી.
20		स्त्री.	( જ્યોતિષ ) દશમી રાશિ. તેમાં ૬૪ તારા હોય છે. તેની આકૃતિ અરધી માછલી અને અરધી બકરાના જેવી એટલે માથું, આગલા પગ અને ખાંધ એ બકરાનાં જેવાં અને શરીરનો પાછલો ભાગ અને પૂછડી એ માછલી જેવાં હોય છે. આ દશમી રાશિના તથા શ્રવણ અને ધનિષ્ઠા નક્ષત્રોના તારા સપ્ટેમ્બર માસમાં માથા ઉપર આવે છે. મકર રાશિના આશરે નવ ઝીણા તાર ચંદ્રકારે ગોઠવાયેલા હોય છે. બારીકાઈથી જોતાં તેઓ માલૂમ પડે છે. આ રાશિનો સમય ૨૩મી ડિસેમ્બરથી ૨૦મી જાન્યુઅરિ સુધીનો છે. મકર રાશિમાં ઉત્તરાષાઢા નક્ષત્રના ત્રણ પાયા, શ્રવણ નક્ષત્રના ચાર પાયા અને ધનિષ્ઠા નક્ષત્રના બે પાયા હોય છે. આ રાશિના અક્ષર ભો, જ, જી, જુ, ખા, ખી, ખુ, ગ, ગી છે.
21		स्त्री.	માછલી.
22		न.	એક જાતનું સુંદર ફૂલ.
23		न.	કાને પહેરવાનું મગરના આકારનું એક આભૂષણ.
24	[ સં, મુકુર ]	न.	દર્પણ; કાચ; અરીસો.
25		वि.	મુકરર; ચોક્કસ.

Other Results :

Interactive Games

Jumble Fumble

કહેવતના આડા અવળાં ગોઠવાયેલા શબ્દોને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવી સાચી કહેવત અને તેનો અર્થ જણાવતી રમત એટલે જંબલ ફંબલ

Hang Monkey

9 પ્રયત્નની અંદર કયો શબ્દ આપેલ છે તે શોધી અને બંદરને ફાંસીના માંચડે ચઢાવતાં અટકાવો. આ રમત અંગ્રેજી અને ગુજરાતી એમ બન્ને ભાષા માટે રમી શકાશે.

Ukhana

બાળપણમાં માણેલા અને હવે ભૂલાતં-વિસરાતાં જતાં જ્ઞાન વર્ધક કોયડાઓની રમત એટલે ઉખાણાં

Latest Ebook

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 7

બુદ્ધ અને તેમનો ધમ્મ’ ગ્રંથના આ સાતમાં ખંડમાં ત્રણ ભાગ છે. પ્રથમ ભાગમાં ‘મહાન પરિવ્રાજકની અંતિમ ચારિકા’ એટલે કે તથાગત બુદ્ધ સાથે સતત પરિભ્રમણ કરતા સહચારીઓ સાથે ફરી એકવારની મુલાકાત, બીજા ભાગમાં તથાગતે વૈશાલીથી વિદાય લીધી તે અને ત્રીજા ભાગમાં તથાગતે બનાવેલા ધમ્મને જ પોતાના ઉત્તરાધિકારી તરીકે સ્થાપે છે તે દૃશ્યો અંકિત થયાં છે. ટૂંકમાં બુદ્ધનાં જીવનના અંતિમ દિવસોની યાત્રાનો પરિપાક જોવા મળે […]

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 6

‘બુદ્ધના સમકાલીન’ એવા શીર્ષક હેઠળ આ છઠ્ઠા ખંડમાં બુદ્ધના સમયમાં જે રાજાઓ અને અન્ય લોકો હતા જે ધમ્મના અનુયાયી થયા. તેમનો અને બુદ્ધ વચ્ચે થયેલો સત્સંગ વીશે જાણકારી મળે છે.

બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ – ભાગ 5

દુનિયાનો એક માત્ર ‘ભીખ્ખુસંઘ’ કેવી રીતે એકસૂત્રતાને તાંતણે બંધાઈને કાળના પ્રવાહમાં અડીખમ ઊભો છે તેની અત્યંત સરળ શૈલીમાં તથાગત બુદ્ધે કરેલી દેશના સમાવતો મૂલ્યવાન ગ્રંથ એટલે બુદ્ધ અને તેનો ધમ્મ.

Recent Blog

કારતક માસના તહેવારો (Festival of Kartik)

હિન્દુ ધર્મમાં મોટાભાગના તહેવારો (festival) સાથે કોઈને કોઈ કથા સંકળાયેલી જોવા મળે છે અને તે કારણે તહેવારનું ધાર્મિક મહત્ત્વ વધી જાય છે. For example, હાલમાં જ પ્રકાશનો તહેવાર દિવાળી(diwali)ની ઉજવણી થઈ. પરંતુ અષાઢ મહિનામાં આવતી દેવપોઢી અગિયારસથી લઈને કારતિક સુદ અગિયારસના રોજ આવતી દેવ ઊઠી અગિયારસ વચ્ચે મોટેભાગે યજ્ઞોપવીત સંસ્કાર, લગ્ન, દીક્ષાગ્રહણ, યજ્ઞ, ગૃહપ્રવેશ જેવા […]

Maitri shah

October 27 2025

માતૃભાષા અને રતિલાલ ચંદરયા (Ratilal Chandaria)

શીખવ્યા વગર જ જે આવડી જાય તે માતૃભાષા. કોઈપણ બાળક જન્મે અને થોડું ઘણું બોલવાનું શીખે ત્યારે એના મોંમાથી પહેલો શબ્દ નીકળે એ હોય છે મા અથવા મમ એટલે કે ખાવાનું. વળી આપણે બાળકને સૂવડાવવા માટે જે ગીત કે હાલરડાં ગાઈએ છીએ તે પણ આપણે ગુજરાતીમાં જ ગાઈએ છીએ અંગ્રેજી ગીતો નથી ગાતા. આમ બાળકને […]

Maitri shah

February 20 2024

ઓગણીસ કલ્યાણકો ધરાવતી પાંચ તીર્થંકરોની પરમ પાવન જન્મભૂમિ – અયોધ્યા (Ayodhya)

હિંદુ ધર્મ અને જૈન ધર્મનાં તાણાવાણા એકબીજા સાથે પ્રગાઢ રીતે સંકળાયેલા છે. રામજન્મભૂમિ (Ram Mandir) તરીકે અયોધ્યા (ayodhya) નગરી મહાતીર્થનું ગૌરવ પામી છે, તો એ જ રીતે જૈન ધર્મના ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનો જન્મ આ અયોધ્યાની પાવન ભૂમિ પર થયો છે. જૈન ધર્મમાં ચોવીસ તીર્થંકરોમાંથી પાંચ-પાંચ તીર્થંકરોનાં કલ્યાણકો અહીં આવ્યાં છે. દરેક તીર્થંકરના જીવનની ચ્યવન(માતાના […]