(સં.) વિક્રમ; ઉજ્જનનો એક પ્રસિદ્ધ રાજા; વિક્રમ સંવત પ્રવર્તાવનાર

ઉજ્જયિનીમાં રાજ્ય કરતો એક પ્રખ્યાત રાજા. તે ગર્દભિલ રાજાનો પુત્ર હતો. તેની કચેરી નવરત્ન માટે પ્રખ્યાત છે. વિક્રમ સંવત તેના નામ ઉપરથી યોજાયેલ છે. વિક્રમાદિત્યને તેના ભાઈએ નગ્ન સંન્યાસી થઈને રાજ્યગાદી છોડી દીધી હતી તે મળી. તે ભાઈએ પવિત્ર સિપ્રા નદીને કિનારે વર્ષો સુધી એ રીતે રહીને તપશ્ચર્યા કરી. તેણે પ્રજાનું પુત્ર પેઠે પાલન કરી અંધારપછેડો ઓઢી પ્રજાનાં દુઃખ ટાળ્યાં હતાં. વિદ્વાનોને આશ્રય આપી પોતા પાસે રાખ્યા હતા. શક લોકોને હરાવી ભરતખંડમાં શાંતિ સ્થપાવાથી લોકો તેનો સંવત ગણવા લાગ્યા છે જે હજી ચાલે છે. તે ન્યાય કરવામાં ખૂબ કુશળ હતો તેથી જ કહેવત પડી છે કે, ન્યાય તો રાજા વિક્રમનો. વિક્રમાદિત્ય પરદુઃખભંજન હતો. તે છૂપા વેશે પ્રજાના દુઃખો જાણી લેતો ને તે દૂર કરતો. તેના દરબારમાં પંડિતો ને કવિઓને માન ને આશ્રય મળતાં. સંસ્કૃત ભાષાનો મહાકવિ કાલિદાસ એના દરબારમાં રહેતો. ધન્વંતરી, ક્ષપણક, અમરસિંહ, શંકુ, વૈતાલભટ, ઘટખર્પર, કાલિદાસ, વરાહમિહિર, વરરૂચિ આ નવ વિક્રમ રાજાની સભાનાં નવરત્ન ગણાય છે. તેની સભામાં ૮૦૦ માંડલિક ખંડિયા રાજા હતા. તેઓ સભાસદ ગણાતા. એક કરોડનું લશ્કર હતું. તેની સભામાં ૧૬ પંડિતો, ૧૬ જ્યોતિષશાસ્ત્રના વિદ્વાન, ૧૬ વૈદ્યો, ભટ્ટો, ૧૬ પૌરાણિકો, ૧૬ નૃત્યગાન કરનારા નૃત્યશાસ્ત્રીઓ અને વેદના પંડિતો અને વેદ પાઠકો ૧૬ હતા. તેણે પોતાના દેશ પર આક્રમણ કરનારા એક લાખ શક લોકોને હણીને પોતાનો શક કે સંવત ચલાવ્યો હતો.