સાથે મળીને કામ કરવું તે; એકબીજાને મદદગાર થવું તે (2) આંબો

એક જાતનું ઝાડ; ઘણી સુગંધવાળો, કલમી આંબો. જંગલી અને સારા આંબાની ડાળો સાથે બાંધી કલમ ચડાવવાથી કલમી આંબો બને છે. તે કારણથી તે સહકાર કહેવાય છે.

ટેકો; મદદ; સાથ; સહાય. રશિયાની શાળાઓમાં સહકાર અને સ્વાશ્રય પર ખૂબ ભાર મૂકવામાં આવે છે. હકીકતમાં આ બંને તો સોવિયેટ શિક્ષણના પાયારૂપ છે. બાળક તદ્દન ભિન્ન, એકલસૂરું અને અટૂલું બની ન જાય તેની ખાસ દરકાર રખાય છે. તેના વ્યક્તિત્વ, વ્યક્તિગત ગુણો, રસો, ભાવો વગેરેના વિકાસની સાથોસાથ સામાજિક વૃત્તિઓની સંપૂર્ણ ખિલવણી કરવામાં આવે છે. અભ્યાસ, રમતગમત કે ઇતર પ્રવૃત્તિ એમ કોઈ પણ કાર્ય હોય તે દરેકમાં સહકાર પર ખાસ ભાર મુકાય છે. દરેક કામ સહકાર પર ખાસ ભાર મુકાય છે. દરેક કામ સહકાર વડે કરવાની ટેવ બાળકોમાં પહેલેથી પાડવામાં આવે છે. બાલમંદિરોમાં અભ્યાસ કરતા બાળકના કુમળા મગજમાં સહકારની ભાવના મૂળિયા નાખે તે માટે તેની રમતો પણ એવી રીતે જ યોજવામાં આવે છે. ઘરઘર રમતાં બાળકો માટે ઘર બાંધવા લાકડાની ઇંટો એવડી મોટી ને ભારે રાખવામાં આવે છે કે, એક બાળક તેને એકલો ઉપાડી જ ન શકે. બીજા બાળકની મદદ, સહકાર લીધા વિના ચાલે જ નહિ. બાંધકામ, રચના, સર્જન કે કોઈ પણ સામાજિક કાર્ય સહકાર વિના થઈ જ ન શકે તેવી સમજ બાળકોને આ પ્રમાણે અપાય છે.

સાથે મળીને કામ કરવું તે; એકબીજાને મદદગાર રહીને, મળીને કામ કરવું તે, તેથી ઊલટું અસહકાર.