સાધારણ; ખાસ નહિ તેવું (2) બધામાં સમાન (3) નo અમુક વર્ગની વ્યક્તિઓ કે પદાર્થોમાં રહેલો સમાન ગુણ કે ધર્મ; જાતિ (ન્યા.)

અમુક વર્ગની વ્યક્તિઓમાં રહેલ સમાન ગુણ, ધર્મ કે જાતિ.

( કાવ્ય ) એ નામે એક અર્થાલંકાર.

( વેદાંત ) જે જાતિરૂપ સામાન્યથી રહિત હોય છે તથા વિશેષ પદાર્થથી ભિન્ન ભિન્ન હોય છે, તથા સમવેત હોય છે તે પદાર્થ.

( વેદાંત ) જે ધર્મ અનેક પદાર્થોમાં અનુગત હોય છે તે.

( વેદાંત ) જે ધર્મ વગેરે ઘણા પદાર્થોમાં વ્યાપક હોય તે.

( વેદાંત ) જે નિત્ય હોય છે તથા અનેક વ્યક્તિઓ સમવાય સંબંધે કરીને રહે છે તે પદાર્થ; સાત માંહેનો ચોથો પદાર્થ. સામાન્યને જ ન્યાયશાસ્ત્રમાં જાતિ કહે છે. દ્રવ્ય, ગુણ, કર્મ એ ત્રણ પદાર્થોમાં રહેનારી જે સત્તા જાતિ છે તે સત્તા જાતિ, ઉત્પત્તિ વિનાશથી રહિત હોવાથી નિત્ય છે તથા દ્રવ્ય, ગુણ, કર્મ રૂપ અનેક વ્યક્તિઓમાં સમવેત પણ છે. માટે એ સત્તા જાતિને સામાન્ય કહે છે. એ જ રીતે પૃથ્વી આદિક નવ દ્રવ્યોમાં રહેનારી દ્રવ્યત્વ જાતિ, રૂપાદિ ચોવીશ ગુણોમાં રહેનારી ગુણત્વ જાતિ, ઉત્ક્ષેપણાદિ પાંચ કર્મમાં રહેનારી કર્મત્વ જાતિ, એ જ પ્રમાણે પૃથ્વીત્વ જાતિ, જલત્વ જાતિ; વગેરે; તથા રૂપત્વ, રસત્વ વગેરે, તથા ઉત્ક્ષેપણત્વ, અપક્ષેપણત્વ વગેરે; તથા ઘટત્વ, પટત્વ વગેરે. એ સર્વ જાતિઓ અનેક વ્યક્તિઓમાં સમવેત છે અને નિત્ય છે માટે તે સર્વનો સામાન્યમાં સમાવેશ થાય છે. પર અને અપર એવા સામાન્યના બે ભેદ છે: પર સામાન્યને સત્તા કહે છે. દ્રવ્ય, ગુણ અને કર્મ એ ત્રણ પદાર્થોને વિષે દ્રવ્યત્વ, ગુણત્વ, કર્મત્વ એવો સામાન્ય અંશ રહેલો છે. કેમકે, એ ત્રણે અનેક છે. માટે સત્તા રૂપ પર સામાન્ય એ ત્રણમાં જ છે. એથી ઊતરતા પ્રકારનું સામાન્ય તે અપર સામાન્ય.

જ્યાં સાદૃશ્ય વડે સમાન એવી વસ્તુનો પ્રતિબંધક ધર્મ ભાસે નહિ તે સાદૃશ્ય પ્રયોજક ધર્મ.

વાદ માર્ગના જ્ઞાન માટે જાણવી જોઇતી ૪૪ માંહેની એક વસ્તુ.

( વહાણવટું ) નદીનો મછવો.

સરાસરી; સરેરાશ.

સંવેદન; બોધ.

એકથી વધારેમાં રહેલું.

ખાસ નહિ એવું; સાધારણ.

બધામાં સમાન; સર્વને એક સરખું.

વ્યાપક.

શેરના ત્રણ માંહેના એ નામના એક મુખ્ય પ્રકારનું; શેરના ત્રણ મુખ્ય પ્રકાર આ પ્રમાણે છે: (૧) સામાન્ય. (૨) વ્યાજધારી અને (૩) આખરી નફાધારી. સામાન્ય શેર ઉપર દર વર્ષે નક્કી થાય તે પ્રમાણે નફો વહેંચાય છે.